فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از بارزترین مظاهر فرهنگ عامه اقوام ایرانی، اشعار محلی است که به زبان و گویش محلی سروده می­شوند. منظومه بلند نوستالژیک، گونه نوپدیدی از شعر محلی است که نشانه‌های آن از نیمه دوم قرن اخیر، در اقوام مختلف ایرانی مشاهده می­شود. این منظومه­ها که عمدتاً روزگار ماقبل تجددِ عصر پهلوی را بازتاب می­دهند، نمایشگر غم غربت و نوستالژی‌گرایی شاعران محلی و به‌تبع آن اقوام ایرانی­اند. در مقاله حاضر، وجوه نوستالژی‌گرایی در 40 منظومه برجسته محلی بررسی شده است. واکاوی این منظومه­ها نشان می­دهد که بازگشت به ­کودکی و بازگشت به طبیعت، برجسته­ترین وجوه نوستالژی­گرایی در این اشعار است و شاعران محلی می­کوشند از طریق اشاره به جغرافیای بومی، آداب و رسوم، بازی­ها، ابزارها، اشخاص و اماکن نوستالژیک، خاطره جمعی مردم خویش را بیدار کنند و بر حفظ مؤلفه­های هویت بومی تأکید ورزند. برخی دیگر از وجوه نوستالژی­گرایی نظیر اسطوره‌گرایی و شکایت از روزگار، با فراوانی کم­تر در این منظومه­ها بازتاب یافته­اند. بازنمایی عناصر فرهنگ عامه اقوام ایرانی در این پژوهش نشان می­دهد که این مؤلفه­ها، با وجود تنوع و تفاوت، دارای جنبه‌های مشترک بسیاری هستند.