ارزیابی پایداری توسعه بخش حمل و نقل در استانهای ایران با استفاده از شاخص جای پای اکولوژیک
نویسندگان
1 استاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 استادیار، دانشکده اقتصاد، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران
doi
چکیده
شاخص جای پای اکولوژیک یکی از مهمترین شاخصهای اندازه گیری توسعه پایدار در مناطق جغرافیایی است که رفتارهای مصرفی ساکنان را مورد ارزیابی قرار میدهد. در این مطالعه به دنبال آن بوده ایم تا این شاخص را برای نیازهای مصرفی حمل و نقل ساکنان استانهای ایران برآورد نماییم. علاوه براین محاسبه ظرفیت زیستی و مقایسه آن با جای پای اکولوژیک حمل و نقل به ما این امکان را داد تا استانهای زیست کُش شناسایی کنیم. نتایج مطالعه نشان میدهد که مناطق زیست کش اغلب در کمربند مرکزی ایران قرار داشته و شامل استانهای تهران، البرز، قزوین، قم، اصفهان، مرکزی، زنجان، همدان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی میباشند. به عبارت دیگر تامین نیازهای حمل و نقل ساکنان استانهای فوق در حال تخریب زیست کره میباشد. در این میان مقدار کسری اکولوژیک در استانهای تهران، البرز و قم بسیار بالاتر از ظرفیت زیستی آنان میباشد. اما مطالعه حرکتهای همزمان متغیرها نشان از آن دارند که استانهای واقع در کمربند میانی کشور هرچند دارای تولید سرانه بالایی هستند، اما اثرات سوء زیست محیطی در آنها بالاست، بنابراین این استانها دو جنبه مهم توسعه پایدار شهری، یعنی محیط زیست و سلامت اجتماعی را فدای رسیدن به تولید بالاتر میکنند.