گونه بندی چیدمان فضایی بهینه برای مسکن توان پذیر با استفاده از نحو فضا
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهر سازی ، دانشگاه علم و صنعت ایران ، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهر سازی ، دانشگاه علم و صنعت ایران ، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد معماری (گرایش مسکن)، دانشکده معماری و شهر سازی دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.395650.673081چکیده
در سالهای اخیر با افزایش تقاضای مسکن و هزینه زمین، نیاز به واحدهای مسکونی استطاعتپذیر افزایش یافته است. نبود چیدمان فضایی مناسب میتواند کیفیت فضایی واحدها و بهتبع آن کیفیت زندگی ساکنان را کاهش دهد. ازاینرو، هدف پژوهش ارائه الگوی بهینه چیدمان فضایی واحدهای مسکونی توان پذیر به کمک نحو فضا است.پژوهش حاضر با روش ترکیبی متوالی اکتشافی انجام شده است؛ به این معنا که ابتدا دادهها به روش توصیفی از طریق مرور ادبیات و تحلیل محتوا استخراج شدهاند. در این چارچوب، مؤلفههای مسکن استطاعتپذیر و ارتباط آنها با شاخصهای نحو فضا بررسی گردید. سپس ساختار 114 واحد دوخوابه بررسی و از طریق روش شبیهسازی و نحو فضا پس از پالایش، 40 نمونه منتخب در سه گونه دستهبندی شدند. سپس گونهها بر اساس مؤلفههای کیفی مسکن توان پذیر ارزیابی و میانگین امتیاز هرگونه محاسبه شد.در نتیجهگیری سه گونه بهینه چیدمان فضایی شناسایی شد. در گونه اول و دوم، ورودی در انتهای طول پلان است، با این تفاوت که در گونه اول (امتیاز 7/38)، بعد از پیش ورودی، آشپزخانه در عمق دوم و مرتبط با ورودی و نشیمن قرار دارد، ولی در گونه دوم (امتیاز 3/40)، نشیمن در عمق دوم قرار دارد. گونه سوم که بالاترین امتیاز را دارد (امتیاز 9/40) ورودی از مرکز پلان است و فضاهای عمومی و خصوصی در دو طرف ورودی تقسیم میشوند. نتایج نشان میدهد الگوی بهینه، مربوط به گونه سوم بوده که پلان مربوطه آن نیز ارائه شده است.