فرآیند آموزش طراحی مشارکتی (موردپژوهی: آتلیۀ طراحی معماری مقطع کارشناسی ارشد)
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.388902.673044چکیده
شناختِ نیاز کاربران، از اصول فرایند طراحی است. مطالعات نشان میدهد، طراحی مشارکتی روشی مستند برای فهم بهتر نیاز کاربران فضا است. مقالۀ حاضر درصدد است تا ضمن مرور پژوهشهای مرتبط با مشارکت کاربران در طراحی، تجربه واقعی کارگاه آموزش طراحی به 11 نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد معماری را مستند نموده و قابلیتها و محدودیتهای کاربرد روش طراحی مشارکتی در آموزش طراحی معماری را گزارش نماید. در این راستا، مسئلۀ طراحی، از حیث موقعیت زمین، نیاز کاربران و کارفرما و موضوع طرح، بهمانند فرایندهای حرفهای طراحی تعیین گردید و از دانشجویان درخواست شد فرایند طراحی مرکز دانشجویی- فرهنگی دانشگاه شهید بهشتی را بر اساس مشارکت کاربران طی نمایند. بهرهمندی ازاینروش، باعث افزایش سطح همکاری دانشجویان و تقویت رقابت، احساس مسئولیت و تعلق نسبت به طرح و در نتیجه مشارکت فعال در آتلیه و ایجاد تعامل پویا با کاربران شد. نتیجۀ این پژوهش میتواند ضمن تدوین پیشنویسی برای برنامۀ آموزشی مبتنی بر طراحی مشارکتی، طراحان و معماران را متوجه ضرورت اعتنا به نیاز کاربران و لزوم حضور ایشان در فرایند طراحی نماید. فرآیند مشارکتی نسبت به روشهای رایج آموزش طراحی زمان بیشتری نیاز دارد که لازم است در برنامۀ زمانی کارگاه طراحی منظور شود.
