مطالعه تقلبات شیر خام تحویل شده به کارخانه های لبنی استان مازندران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکردف ایران.
2 دانشیار گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد ایران.
4 دانشیار گروه بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
5 استادیار گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی دانشگاه تخصصی فناوریهای نوین آمل، آمل، ایران.
doi
10.52547/fsct.17.105.63چکیده
زمینه وهدف: ﺷﯿﺮ تنها ماده شناخته شده درطیعت است که می تواند نیاز بدن را به طورکامل و متعادل تا سن 6 ماهگی تامین کند. شیر به دلیل دارا بودن مواد مغذی ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺷﺪ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺑﺎﮐﺘﺮﯼ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻓﺴﺎﺩ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﺍﺯ ﺍیﻦ ﺭﻭ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﻮﺩﺟﻮ ﺑﺎ ﺍﻓﺰﻭﺩﻥ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮﺍﺩ ﺳﻌﯽ ﺩﺭ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﻓﺎﺳﺪ ﺷﺪﻥ ﺷﯿﺮ ﻭ یﺎ ﺳﺎﻟﻢ ﺟﻠﻮﻩ ﺩﺍﺩﻥ ﺷﯿﺮ ﻓﺎﺳﺪ ﺩﺍﺭﻧﺪ. لذا بررسی شیرهای تولید شده از نظر وجود تقلبات همواره ضروری است. مواد و روش ها: ﺩﺭ ﺍیﻦ مطالعه، ﺗﻌﺪﺍﺩ 120 ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﯿﺮ ﺍﺯ شیرهای ورودی به کارخانجات لبنی استان مازندران، در طی فصول گرم و سرد سال اخذ گردید. بر روی نمونه ها ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺎیﯽ ﻧﻈﯿﺮ نقطه انجماد، ﺍﺳﯿﺪیﺘﻪ، pH، ماده خشک، دانسیته، پروتئین و چربی شیرها مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین برای پی بردن به تقلبات صورت گرفته آزمون هایی جهت شناسایی ﻣﻮﺍﺩ شوینده، ﻓﺮﻣﺎﻟﯿﻦ، ﻧﻤﮏ، آب اکسیژنه، آب و جوش شیرین ﺍﻓﺰﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ روی نمونه های ﺷﯿﺮ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪ. نتایج : نتایج نشان داد که اختصاصات شیرهای تولید شده از قبیل دانسیته، نقطه انجماد، پروتئین، چربی، pH، اسیدیته و ماده خشک در فصول سرد و گرم سال اختلاف آماری معنی داری با یکدیگر ندارند. تقلبات در شیرهای ورودی به کارخانجات در فصل سرد سال مربوط به اضافه کردن دترجنت و آب اکسیژنه به میزان 6/1 درصد، و در فصل گرم سال مربوط به مواد شوینده 3/3 درصد، آب اکسیژنه 3/3درصد، فرمالین 6/1 درصد و جوش شیرین 6/11 درصد بود. مقایسه وقوع تقلبات در شیر طی فصول سرد و گرم سال نشان داد که میزان این تقلبات در فصول گرم سال به مراتب بیشتر از فصول سرد سال است (05/0P<). نتیجه گیری: نتایج نشان داد که تقلب در شیرهای تولید شده در استان مازندران وجود داشته و در فصول گرم به مراتب بیشتر از فصول سرد است.