تدوین چارچوب ارزیابی اهمیت میراثی برای سناریوهای اقدامات بهرهوری انرژی در بناهای تاریخی ایران
نویسندگان
1 دانشجو دکتری معماری، گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استاد گروه فناوری معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد گروه ساختمان، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.387643.673035چکیده
اقدامات بهرهوری انرژی در ساختمانهای موجود یکی از گزینهها برای کاهش انتشار گاز دیاکسید کربن و صرفهجویی در مصرف انرژی است. بناهای تاریخی بخش بزرگی از ساختمانهای موجود در کشورهای مختلف هستند و مطالعات بسیاری بر تطبیق بین اقدامات حفاظتی و بهرهوری انرژی انجام شده است. تعیین اهمیت و ارزش میراثی بنا بهعنوان اولین گام پژوهش مقدم بر تعیین اقدامات بهرهوری انرژی است. هدف این مقاله تدوین یک چارچوب ارزیابی اهمیت میراثی بناهای تاریخی ایران جهت تنظیم سناریوهای اقدامات بهرهوری انرژی است، بهطوریکه هم در فرآیند ارزیابی اهمیت میراثی و هم در ارزیابی تأثیرات میراثی ناشی از اقدامات بهرهوری انرژی مؤثر عمل کند. روش این پژوهش کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانهای است و با رویکردی تحلیلی، به بررسی و تبیین کاستیهای روشهای ارزیابی میراثی در منابع معتبر علمی میپردازد. دستاورد این مقاله یک چارچوب ارزیابی اهمیت میراثی بومیشده برای بناهای تاریخی ایران است که بر اساس شش محور اصلی: مکانهای ارزشیابی، اجزای ساختمان، تیپبندی اجزا، عناصر اجزا، سطوح اهمیت میراثی و تحلیل کیفی تنظیم شده است. این ساختار قابلیت همپوشانی اهمیت میراثی با تأثیرات میراثی ناشی از اقدامات بهرهوری انرژی ضمن توجه به جزییات و عناصر خاص معماری ایرانی را داراست و امکان مقایسه میان اقدامات مختلف بهرهوری انرژی جهت تصمیمگیری را فراهم میکند.