بررسی فرایند بلوغ کودکان در قصۀ پریان «آهوی شل» با تأکید بر نظریات برونو بتلهایم

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آبادلرستان

3 دانشیار زبان و ادبیات دانشگاه لرستان .و استاد مدعو دانشگاه آزاد خرم آباد لرستان

doi
چکیده

روان­کاوان و روان­شناسان مکاتب گوناگون، قصه­های پریان را برای مقاصد روان­کاوانۀ خویش تجزیه و تحلیل کردند. برونو بتلهایم از شاگردان مکتب فروید می­کوشد نشان دهد که قصه­های پریان چگونه با کمک صورت­های خیالی، فرایند رشد سالم انسان را شکل می­دهند و گذراندن مراحل این رشد را برای کودک جالب، باورپذیر و مفید می­سازند. قصۀ «آهوی شل» با بیانی نمادین به کودک کمک می­کند که چگونه با دو احساس متضاد عشق و نفرت نسبت­به پدر و مادر، کنار بیاید و تصویر چهرۀ مهربان پدر و مادر برای او حفظ شود. ترک خانه از سوی دو کودک به­معنای این است که فردیت و استقلال ذهنی و روانی مستلزم ترک محیط خانه است. فرار از دست دیو، نمادی است از اینکه کودک خطرهای زمان بلوغ را به­صورت موجودات آزاردهندۀ خیالی می­بیند. خواهر و برادر نمادی هستند از اینکه انسان باید گرایش­های متضاد انسانی و حیوانی را در درون خود یکپارچه کند تا به رشد واقعی دست یابد. بلعیدن خواهر از سوی نهنگ نشان­دهندۀ یک مرگ غیر­واقعی برای رسیدن به هستی برتر است. پیش­فرض مقاله این است که «جایگزین­سازی»، «اصلاح و تلطیف کشمکش­ها و تعارض­های عمیق روانی»، «فردیت و استقلال هویتی»، «برون­افکنی روانی»، «یکپارچه­سازی شخصیت»، «نظم­پذیری ذهنی، روانی و اجتماعی» و «پرورش تخیل» از مهم­ترین کارکردهایی است که می­توان از قصۀ «آهوی شل» انتظار داشت. به این ترتیب قصه­های پریان توانایی آن را دارند که مشکلات اساسی فرایند بلوغ کودکان را به­شکلی مخیل و با بیانی غیرمستقیم مطرح و در­نهایت، حل کنند.