فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اشعار و آیین­های عاشورایی شفاهی موجود در حوزه‌های مختلف جغرافیایی، بیانگر نحوۀ اندیشیدن و درپی آن خلق ادبیات غالب و روشنای چگونگی توجه مردمان آن حوزه بر گسترۀ آیین و مذهب است. بررسی این اشعار سیر حیات تاریخی ادبیات شفاهی عاشورایی را بین مردم یک حوزه نشان می‌دهد. بر این مبنا، در پژوهش حاضر سعی در مطرح کردن و معرفی اشعار آیینی «چاییشی»، «عشوری» و آیین «ای­دوستان­خوانی» در ادبیات آیینی عامیانۀ دامغان، با کارکرد مردم‌شناسی هستیم. تبیین اشعار آیینی عاشورایی، آن­ها را در حوزه­های فراگیر ادبیات آیینی شفاهی قرار می­دهد که کارکردی مستقیم بر آداب و رسوم مذهبی عامه دارند. تحلیل­ها در دو بخش ساختاری و محتوایی بر روی اشعار انجام پذیرفته­اند: در بخش محتوایی با معرفی و توجه به کارکردهای اشعار در مراسم نمادینی به مضمون آن­ها پرداخته ‌شده و در بخش ساختاری، قالب مسلط بر این اشعار و توجه به موسیقی بیرونی وزن، قافیه، ردیف و موسیقی درونی مدنظر بوده است. ماهیت کار، کیفی و ابزار جمع­آوری اطلاعات، مصاحبه و مشاهدۀ عمیق و میدانی است که با متخصصان درخصوص اشعار مرتبط صورت پذیرفته است.