تأثیر طراحی بیوفیلیک بر یادگیری و رفتار دانشآموزان مبتلا به اختلال (ADHD) نقص توجه و بیش فعالی
نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری،واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استادیار گروه معماری، دانشکده مهندسی و فنی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.
3 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده مهندسی و فنی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.390029.673055چکیده
طبیعت بهعنوان یکی از مؤلفههای بنیادین زیست انسانی، نقش تعیینکنندهای در رشد جسمانی و روانشناختی ایفا میکند؛ بااینحال، گسترش شهرنشینی و کاهش تماس مستقیم با محیطهای طبیعی، بهویژه در کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD)، موجب افزایش آسیبپذیریهای روانشناختی میشود. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر طراحی بیوفیلیک بر یادگیری و رفتار دانش آموزان مبتلا به اختلال (ADHD) نقص توجه و بیشفعالی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش پیمایشی و رویکرد شبهتجربی پیشآزمون–پسآزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پسر ۵ تا ۶ ساله مبتلا به ADHD در مدارس ابتدایی شهر شیراز بود که با نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده، پرسشنامه استاندارد با پایایی تأییدشده (آلفای کرونباخ 0.817) بود. تحلیل دادهها با آزمونهای کولموگروف–اسمیرنوف، لوین، تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) که در نرمافزار SPSS نسخه ۲۲ انجام گرفت. نتایج حاکی از آن بود که بین گروه آزمایش و کنترل در پسآزمون، پس از کنترل پیشآزمون، تفاوت معناداری در کاهش علائم ADHD و بهبود یادگیری وجود دارد (سطح معناداری < 0.05). مقادیر بالای اندازه اثر (0.664 و 0.693) بیانگر تأثیر قوی محیطهای بیوفیلیک در ارتقای کیفیت یادگیری و سلامت روان کودکان است. یافتهها ضرورت ادغام اصول بیوفیلیا در طراحی مراکز آموزشی شهری را برای بهبود رشد شناختی و رفتاری کودکان تأیید میکند.