تعاملات غیررسمی و مشروط شهردار تهران؛ پژوهشی کیفی در نظام مدیریت شهری ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد مدیریت شهری، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfaup.2025.393709.673070
چکیده

شهردار، نقش و وظایف مهم و متنوعی در نظام مدیریت شهری دارد. یکی از مهم‌ترینِ این نقش‌ها، نقش رهبری است. نقش شهردار در تعامل با سایر کنشگران شهری معنا پیدا می‌کند. در نظام مدیریت شهری کشور کنشگران متعددی با مسائل شهری سروکار دارند و کنشگرانی که شهردار با آنها در تعامل است طیف گسترده‌ای را شامل می‌شود، لذا بهبود مجموعه مدیریت شهری نیازمند همکاری و تعامل موثر میان این کنشگران است. بنابراین هدف این پژوهش شناسایی ساختارهای پنهان تأثیرگذار بر تعاملات شهردار تهران در سطوح مختلف و نیز راهبردهای سازگاری در شرایط مختلف و برای مدیریت تعاملات در این سطوح است. رویکرد این پژوهش کیفی و مبتنی بر روش نظریه زمینه‌ای است. برای گردآوری داده‌ها از شیوه مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران ارشد و میانی شهر تهران بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش تببین‌کنندة تعاملات غیررسمی و مشروط شهردار تهران در نتیجة تعاملات نامتوازن است. این تعاملات نامتوازن نشأت گرفته از ناکارآمدی قانون، تمرکزگرایی ساختار اداری- سازمانی، شیوه انتخاب شهردار و مدیران ارشد و سیاست‌زدگی زنجیره‌وار در انتخاب ارکان مدیریت شهری است. در پی تعاملات نامتوازن، راهبرد اصلی شهرداران برای حفظ تعاملات و جبران تعاملات ازدست‌رفته، روی آوردن به تعاملات مشروط و غیررسمی است.