تاثیر جانمایی حیاط بر آسایش حرارتی بیرونی در ساختمانهای مسکونی میان مرتبۀ شهر شیراز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فناوری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد گروه فناوری معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.386529.673028چکیده
جانمایی حیاط در ساختمانهای مسکونی، بهویژه در ارتباط با آسایش حرارتی فضاهای بیرونی، اهمیت بسیاری دارد. با وجود هشدارهای روزافزون دربارۀ گرمایش جهانی، این موضوع همچنان در طراحیهای معماری مورد غفلت قرار میگیرد. این پژوهش در راستای پر کردن این شکاف، با استفاده از سامانۀ پسا اثباتگرا و ترکیب راهبردهای شبیهسازی، مطالعات میدانی و استدلال منطقی، بهینهسازی جانمایی حیاط در خانههای یک تا هفت طبقۀ شهر شیراز را بررسی کرده است. متغیرهای مستقل شامل نوع و تناسبات ابعادی حیاط، جهتگیری ساختمان و تعداد طبقات و متغیرهای وابسته، درصد ساعات آسایش حرارتی در حیاط و پیادهرو بودند. بدین منظور، گونههای مختلف جانمایی حیاط با نرمافزار راینو و پلاگین گرسهاپر تولید و شبیهسازیهای حرارتی با افزونۀ ابزارهای لیدیباگ انجام شد. فرایند بهینهیابی نیز با افزونۀ اختاپوس صورت گرفت. نتایج نشان داد که جانمایی حیاط، در میان تودهگذاری و در شرایطی که محور طولی آن، زاویۀ ۱۰۰ درجه نسبت به خط افق داشته باشد، بیشترین درصد ساعات آسایش حرارتی بیرونی را فراهم میکند. در ساختمانهای یکطبقه، زاویۀ ۱۱۰ درجه مناسبتر بود. همچنین حیاط سراسری باید بهنحوی قرار گیرد که عرض بخشی از توده در نزدیکی خیابان، حدود 22 % و عرض بخش دیگرش، حدود 38% طول زمین باشد.
