واکاوی جامعهشناختی احساسات شهروندان تهرانی به محیطزیست
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی و استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران دانشگاه تهران
3 . عضو هیئتعلمی و استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jisr.2015.55820چکیده
تعامل انسان با محیطزیست، همواره مورد توجه دانشمندان و متخصصان حیطههای گوناگون علمی بوده است. دهههای متمادی است که اثبات شده است بهبود رابطۀ انسان با محیطزیست در وجوه گوناگون، لزوماً متأثر از نگرشها، احساسات و دیدگاههای آنها به محیطزیست است، درحالیکه بررسی احساسات زیستمحیطی بهصورت مجزا در ایران، سابقهای نداشته است. احساسات زیستمحیطی که دارای دلالتهای وظیفهگرایی و تعلقمندی هستند، تأثیری مهم بر انواع رفتارها در قبال محیطزیست دارند. این پژوهش بهروش پیمایش و نمونهگیری طبقهای و خوشهای تصادفی از ساکنان بالغ شهر تهران و با استفاده از پرسشنامۀ محققساخته، به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر احساسات زیستمحیطی و سازوکارهای (مکانیسمهای) مربوط پرداخته است. نتایج نشان میدهد میانگین احساسات زیستمحیطی شهروندان تهرانی در مقیاس صفر تا صد، بین 1/62 تا 1/65 است که متوسط به بالا تلقی میشود. روابط دومتغیره بین جنس، ارزشهای زیستمحیطی، تجربۀ ارتباط با طبیعت، جامعهپذیری زیستمحیطی و دینداری، با متغیر وابسته معنادار است. در تحلیل رگرسیون چندگانه، مدل نظری، بیش از 64 درصد از تغییرهای متغیر وابسته را تبیین کرده است. نتایج تحلیل مسیر نیز از طریق تأثیرگذاری بر تجربۀ ارتباط با طبیعت، بیشترین تأثیرگذاری را درمورد متغیر ارزشهای زیستمحیطی و درنهایت، تأثیرگذاری بر متغیر وابسته با میزان اثر کل 578/0 بهدست داده است.