واکاوی اثربخشی واقعیتافزودهمجازی بر تفکر سطح بالای دانشجویان معماری در درس طراحی فنی
نویسندگان
1 استادیار، گروه معماری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد.اسلامی، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2025.379611.672997چکیده
علیرغم تمامی تحولات در آموزش معماری، پرورش خلاقیت و تقویت تواناییهای حلمسئله همچنان بهعنوان ارکان اصلی این حوزه باقی ماندهاست. مطالعات مختلف نشان میدهد درباره تاثیر فناوریهایدیجیتال بر ارتقای خلاقیت و حلمسئله دانشجویان معماری ابهام وجود دارد. این پژوهش، با رویکردی کاربردی و روش آمیخته-تشریحی، تأثیر بهرهگیری از فناوری واقعیتافزوده مجازی را بر تفکرات سطح بالای دانشجویان در درس طراحیفنی بررسی کرده است. برای ارزیابی تفاوتها بین دو گروه آزمایش و کنترل، از پرسشنامه ویلیامز و هوانگ استفاده شد. بخش کیفی پژوهش نیز از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته و مشاهده میدانی انجام گرفت. یافتهها نشان دادند که استفاده از این فناوری موجب شد گروه آزمایش در سه مؤلفه تفکر خلاق، یعنی حسکنجکاوی، پنداره، و انعطافپذیری، عملکردی چشمگیرتر از گروه کنترل داشته باشد. همچنین فناوری واقعیتافزوده ضمن کاهش بارشناختی دانشجویان، توانایی حلمسئله دانشجویان را ارتقا داد. مشاهدات و مصاحبهها نیز تأیید کردند که واقعیتافزوده از طریق عینیسازی مفاهیم، تسهیل فرآیند یادگیری، افزایش انگیزه و تقویت حسکنجکاوی و تخیل، با کاهش تلاش ذهنی ابزار موثری در آموزش معماری بهشمار میرود. با این وجود، چالشهایی نظیر کاهش تعاملات اجتماعی و ضعف در توسعه مهارتها و تجربه عملی نیز بههمراه دارد. برای بهرهوری بهینه، باید تعادلی میان استفاده از فناوریهای نوین و روشهای مرسوم آموزشی برقرار شود.