معرفی رباعی های عامیانه دامغانی بانام محلی «روایی» و تحلیل محتوایی وساختاری آن ها

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دانشگاه سمنان

2 استاد یار دانشگاه سمنان

doi
چکیده

«روایی­»ها شعرهای عامیانه‌ای هستند که با لهجۀ مردم دامغان کاربرد محلی یافته‌اند. این اشعار بیشتر در مراسم سرور و عروسی از سوی خویشاوندان زن ـ که از منسوبان عروس و داماد هستند ـ در خوشامد­گویی ورود به مجلس سرور و شادباش عروس و داماد خوانده می‌شود. روایی‌ها بیشتر در قالب رباعی و در مضامین غنایی است. هدف پژوهش حاضر، معرفی و تحلیل ساختاری و محتوایی روایی‌ها، با بررسی مناسبتی این اشعار به­منظور معرفی و ثبت آن‌ها به‌عنوان مصادیقی از اشعار عامیانه است. برجسته‌سازی این اشعار به­سبب اینکه دربردارندۀ افکار و آداب‌ و رسوم یک منطقه است، می‌تواند ما را در شناخت و بررسی سیر تحولات اجتماعی و فرهنگی شهر دامغان یاری رساند. به این منظور از اشعاری با جمع‌آوری میدانی و کتاب فولکلور دامغان تألیف محمدعلی طاهریا استفاده‌ شده است. به‌طور کلی بررسی‌های انجام‌شده، روایی‌ها را در دو بخش محتوایی و ساختاری دسته‌بندی کرده است. در بخش محتوایی، اشعار در دو بخش محتوای مناسبتی و واژه­های آغازین و در بخش ساختاری، از سه منظر زبان، صور خیال، موسیقی و وزن تحلیل می­شوند.