خوانش تطبیقی مفهوم فاصله‌‌گذاری در آثار سینمایی و معماری: باتکیه‌بر مصادیق معماری دوره مدرن و پست‌ مدرن

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

2 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری،دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22059/jfaup.2024.369680.672931
چکیده

یکی از زمینه‌های ارتباطی سینما و معماری تأمل درمفاهیمی است که در سینما موجود بوده و در معماری قابل‌پیگیری است. دراین میان مفهوم "فاصله‌گذاری" سینماگران را متأثر ساخته‌است. تماشاگران درطول فیلم، دچار تشددهای عاطفی و همذات‌پنداری با بازیگران شده و همه‌چیز را واقعیت می‌انگارند، اما با "فاصله‌گذاری" این تفکر برهم‌زده می‌شود. آن‌ها آگاه می‌گردند که درحال تماشای یک نمایش هستند و از باور به واقعی‌بودن وقایع جداشده، بانگاهی بافاصله و هوشیار، باذهنی آماده تفکر به اثر می‌نگرند و خیال‌پردازی‌ها محو می‌گردد. مسئلة پژوهش، پیگیری مفهوم "فاصله‌گذاری" در معماری و هدف آن خوانش نمودهایی از آن در آثارمعماری است. روش‌پژوهش کیفی بوده، ابتدا مبتنی‌بر منابع کتابخانه‌ای، مفهوم "فاصله‌گذاری" تشریح گردیده‌است. از سینما به‌عنوان یک حوزه واسط جهت تبیین بهتر "فاصله‌گذاری" استفاده‌شده و محتوای سکانس‌های برخی آثار سینمایی تحلیل گردیده‌اند. از تطبیق آن با معماری، مصداق‌هایی در آثارمعماری نمایش‌داده‌شده است. پنج مفهومِ درون‌بودگی و بیرون ‌بودگی، روایت‌‌اصلی و روایت‌فرعی، شیئیت و فضائیت، توازی‌روایت و زمان‌پریشی جمع‌بندی شده‌اند که می‌توانند به "فاصله‌گذاری" در معماری منتهی‌گردند. همچنین مشخص‌گردید که "فاصله‌گذاری" در معماری نیز موجودیت ‌یافته و مخاطب معماری را به تفکر و خردورزی و اکتشاف در اثرمعماری دعوت‌می‌کند.