علل عدم تحقق کاربریهای خدمات عمومی در طرحهای تفصیلی و ارائه چارچوب پیشنهادی در مواجهه با آسیبهای عمده ؛مطالعه موردی حوزه جنوب غرب کلانشهر مشهد
نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.
2 استادیار گروه برنامه ریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2024.365523.672909چکیده
تحقق کاربریهای خدمات عمومی، متضمن کیفیت زندگی شهروندان است. ارزیابی کاربری زمین در طرحهای توسعه شهری نشان از عدم تحقق این کاربریها دارد. هدف مقاله حاضر، کشف علل عمده عدم تحقق این کاربریها و ارائه چارچوب پیشنهادی بمنظور رفع آنها است. عدم تحقق کاربریهای خدمات عمومی، علیرغم مقدم بودن امر برنامهریزی بر توسعه و تهیه طرحهای تفصیلی بر بستری خالی، یکی از چالشهای اساسی در حوزه جنوب غرب مشهد بوده است. بنابراین ابتدا سنجش تحقق این کاربریها با روشتحقیق کمّی مقایسهای میان پیشنهادات طرحهای تفصیلی این حوزه و وضع موجود، صورت گرفته است. یافتهها نشان از میانگین تحقق 38 درصد سطوح پیشنهادی دارد که به دلایل پیشگفته نمیتواند مطلوب باشد. در ادامه، علل عدم تحقق با استفاده از روشتحقیقکیفی و مصاحبه عمیق با 11 متخصص شهرسازی استخراج و با تکنیک کدگذاری باز و محوری تحلیل گردید؛ یافتهها حاکی از شناسایی 11مقوله محوریست که دراین میان مقولههای «برنامهریزی بدون توجه به پدیدار مالکیت» و «ضعف و ابهام در قوانین موجود» به عنوان مقولههای ریشهای اتخاذ گردیدند. سپس با استفاده از روش تحلیلمحتوایکیفی و برآمده از نتایج مصاحبهها و مبانی نظری، احصاء نارسایی قوانین مرتبط صورت گرفت و در انتها چارچوب پیشنهادی به منظور پاسخ به دو مقوله ریشهای استخراجشده، ارائه گردید.
