ارزیابی اقتصادی اثرات ثبت جهانی بر توسعه گردشگری: مقایسة موردی یزد و همدان

نویسندگان

1 پژوهشگر دورة دکتری مرمت شهری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد گروه مرمت، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مرمت، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت بیمه، دانشکده بیمه اکو، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfaup.2023.322019.672817
چکیده

نزدیک به پنجاه سال از ایدة یونسکو برای ثبت جهانی آثار ارزشمند فرهنگی بشر می‌گذرد. این اقدام همچنان به‌عنوان یک سیاست مؤثر در کشورها حمایت می‌شود. یکی از دلایل این حمایت، تأثیر آثار ثبت شده بر جوامع پیرامونی خود در قالب توسعة پایدار اقتصادی است. تکیه بر اقتصاد گردشگری با ملاحظات ویژة آن، می‌تواند یکی از انگیزه های ثبت جهانی آثار میراث فرهنگی باشد. هدف از این مقاله، بررسی تأثیر ثبت جهانی در قالب افزایش تعداد گردشگر داخلی و خارجی در بافت تاریخی شهر یزد است. برای کنترل متغیرهای مداخله‌گر، از روش مقایسه‌ای و راهبرد تفاضل در تفاضل (DiD) استفاده شده است. به این منظور، بافت تاریخی شهر همدان به‌عنوان رقیب قابل قیاسی برای یزد انتخاب شد. همچنین داده‌های گردشگر وارد شونده در این دو شهر از سال 1389 تا 1399 گردآوری شدند. سپس با مدل رگرسیون خطی، دو گروه کنترل(شهر همدان) و درمان(شهر یزد) در دو بازة زمانی قبل و بعد از ثبت جهانی مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد ثبت جهانی محدودة تاریخی یزد، اقدامی مؤثر در جهت افزایش گردشگر داخلی و خارجی بوده است. روش ارائه شده می‌تواند متناسب با آثار دیگر بکار گرفته شود.