ارزیابی سریع وضعیت کودکان خیابانی در شهر تهران، 1392: علل و خطرهای کار کودکان در خیابان
نویسندگان
1 سرپرست مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
2 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی و دانشجوی پسادکتری مدرسة بهداشت دانشگاه جانز هاپکینز، بخش بهداشت روان
3 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
4 دانشجوی دکتری مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
doi
10.22059/jisr.2015.55076چکیده
کار کودکان، مشکلی جهانی است و کار در خیابان نیز بخشی از آن محسوب میشود. در ایران، پژوهشهای متعددی دربارة علل خانوادگی کار کودکان انجام شده است. پژوهش حاضر، علل و پیامدهای کار کودکان خیابانی تهران را بررسی میکند که به روش ارزیابی سریع و پاسخ در سالهای 1391 و 1392 در تهران انجام شده است. نمونههای مطالعه، کودکان خیابانی شهر تهران و صاحبنظران این حوزهاند. دادهها از طریق مرور منابع، روشهای کیفی شامل 16 مصاحبة عمیق با کارشناسان، 13 بحث گروهی با کودکان خیابانی و تکمیل پرسشنامة کمی از 286 کودک خیابانی در 28 پاتوق (محل کار) کودکان انجام شده است. دادههای کیفی، تحلیل محتوا شدهاند و دادههای کمی، آنالیز آماری (کای اسکوئر) شدهاند. یافتهها نشان میدهد که کسب درآمد برای کمک به معاش خانواده، علت اصلی کار کودکان در خیابان است (3/75 درصد)، اما دسترسینداشتن به آموزش در کودکان افغانی و شرایط نابسامان خانواده مانند خشونت و اعتیاد و نگرشهای فرهنگی نیز به درجههای مختلف، در خیابانیشدن گروههای مختلف قومی کودکان نقش دارد. کودکان، در معرض آسیبهای متعدد جسمی، جنسی و روانی، بهویژه خشونت در خانواده و خیابان قرار دارند. نتیجه اینکه مشکلهای اقتصادی خانواده، نقش اصلی را در خیابانیشدن کودکان دارد، اما این تنها علت نیست. بدینجهت، در برنامهریزی برای گروههای مختلف کودکان، باید به سایر علل زمینهای نیز توجه کرد. لازم است پژوهشهای آتی، بر کار کودکان در مکانهایی بهجز خیابان متمرکز شوند.