فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسانس­ها یا روغن­های گیاهی به ترکیبات بسیار معطر و فرار در گیاهان اطلاق داده می­شود که متابولیت­های­ ثانویه­ی گیاهی نیز نامیده می­شوند. تولید مواد موثره گیاهی تحت کنترل فرایندهای ژنتیکی است ولی تولید آن در گیاه تحت تأثیر عوامل محیطی تغییر می­کند. لذا در تحقیق حاضر آنالیز شیمیایی و شناسایی ترکیبات غالب اسانس از گیاه دارویی مریم­گلی (Salvia officinalis L.) در استان اردبیل، ایران مورد بررسی قرار گرفت. گیاه مریم گلی پس از خشک شدن در دمای محیط با روش تقطیر با آب اسانس­گیری شد. اسانس با بازده 5/0 درصد بدست آمد. آنالیز شیمیایی نمونه­های جمع­آوری شده­ی گیاه دارویی مریم­گلی با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی شناسایی شدند. نتایج آنالیز شیمیایی نشان داد که در گیاه مریم­گلی 114 ترکیب شیمیایی ثانویه وجود دارد که از میان آن­ها ترکیب Camphor Bicyclo [2.2.1] Heptan به عنوان ترکیب غالب اسانس (47/14 درصد) تعیین گردید. بر اساس مقایسه نتایج این تحقیق با دیگر نمونه­های جمع آوری شده­ی این گیاه دارویی از مناطق مختلف ایران و همچنین برخی مناطق در جهان، شباهت­ و اختلافات بارزی در ساختار شیمیایی و ترکیب غالب این گیاه دارویی مشاهده شد. خصوصیات جغرافیایی و شرایط محیطی در تغییر ترکیبات ثانویه در گیاهان مختلف تاثیرگذار است، بنابراین این موضوع باید توسط محققین در شناسایی اسانس­های گیاهی مورد توجه قرار گیرد.