اثرگذاری طیف‌های رنگ روی احساسات کاربران فضای مسکونی و تأثیرگذاری ترجیح رنگ در آن

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری فناوری معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه فناوری معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfaup.2023.349274.672808
چکیده

محیط داخلی تأثیر بالایی بر سلامت، رفاه و آسایش کاربران دارد و از میان متغیرهای آن، رنگ به‌عنوان ساده‌ترین متغیر قابل مشاهده است. رنگ بر رفتار، تصمیم‌گیری، سلامت و احساسات مخاطبان به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نمودهای فیزیکی فضا با یا بدون درک مستقیم تأثیرگذار است. با توجه به تأثیرگذاری رنگ بر روی احساسات مخاطبان، مشخص نمودن تأثیرگذاری و میزان آن با توجه به ترجیحات متفاوت رنگی تأثیر بالایی در افزایش کیفیت فضا می‌تواند ایجاد نماید. ویژگی‌های متفاوت رنگ‌ها در دسته‌بندی گرم، سرد و خنثی و تأثیرگذاری بر روی احساسات شش‌گانه آرامش، هیجان، علاقه، تمرکز، فشار و مشارکت در این پژوهش مورد کنکاش قرار گرفت. برای جمع‌آوری اطلاعات از 286 پرسشنامه برخط استفاده و از دو روش آزمونt و ضریب مسیر برای تحلیل استفاده شد. در بررسی‌های نهایی به ترتیب طیف رنگ‌های ذکر شده بالاترین و پایین‌ترین تأثیر مثبت را بر روی احساسات کاربران داشته‌اند: آرامش(خنثی-گرم)، هیجان(گرم-سرد)، علاقه(خنثی-سرد)، تمرکز(خنثی-گرم)، فشار(خنثی-گرم) و مشارکت(سرد-گرم). در نتایج به‌دست‌آمده مشاهده شد که کاربران نسبت به انتخاب رنگ در بسترهای مختلف، علایق متفاوتی داشته و صرفاً یک طیف رنگ را برای تمامی بسترها انتخاب نمی‌نمایند. علاوه بر این ارتباطی در ایجاد حس مثبت در احساسات کاربران با طیف رنگ مورد علاقه و ترجیح آن‌ها مشاهده نشد.