بهینه‌سازی فرمولاسیون پوشش خوراکی پروبیوتیک و بررسی خواص فیزیکی و بافتی آن جهت پوشش‌دهی نبات فراسودمند

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی علوم و صنایع غذایی، گروه زیست فناوری، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران

2 دکتری تخصصی بیوتکنولوژی مواد غذایی، دانشیار، گروه زیست‌فناوری مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی. مشهد، ایزان.

3 دکتری تخصصی بیوتکنولوژی میکروبی، استادیار، گروه زیست‌فناوری مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی. مشهد، ایران.

doi
10.52547/fsct.17.100.103
چکیده

در سالهای اخیر، کاربرد پوشش­های خوراکی به عنوان حامل انتقال ترکیبات فعال زیستی از جمله میکروارگانیسم­های پروبیوتیک مورد توجه روزافزون قرار گرفته است. در این پژوهش، بهینه­ سازی فرمولاسیون یک نوع پوشش خوراکی بر پایه کربوکسی­متیل سلولز و ساکارز به عنوان حامل پروبیوتیک جهت پوشش­دهی نبات مورد بررسی قرار گرفت. میزان حرکت پوشش روی نبات، مقدار پوشش باقیمانده روی محصول پس از غوطه­ وری و خصوصیات بافتی، چسبندگی و گرانروی محلول پوشش تحت غلظت­های مختلف کربوکسی­ متیل سلولز و ساکارز با استفاده از روش سطح پاسخ و بر اساس طرح مربع مرکزی مورد بررسی قرار گرفت. فرمولاسیون بهینه برای پوشش­ دهی کامل نبات با استفاده از غلظت 97/0 درصد کربوکسی­ متیل سلولز ، 5/46 درصد ساکارز ، همراه با شربت گلوکز و شربت فروکتوز هر کدام به میزان 5 درصد به دست آمد. براساس نتایج، افزایش همزمان غلظت کربوکسی ­متیل سلولز (از 8/0 تا 2/1 درصد)، و ساکارز (از 40 تا 50 درصد)، موجب افزایش ضریب قوام محلول پوشش از 27/9 به 62/82 گردید. همچنین کاهش شاخص رفتار جریان با افزایش غلظت کربوکسی متیل سلولز و ساکارز در محلول پوشش،بر تشدید رفتار رقیق شونده با برش، تحت تأثیر این عوامل دلالت دارد. براساس نتایج، افزایش غلظت کربوکسی متیل سلولز بر گرانروی پوشش (ضریب قوام و شاخص رفتار جریان) از اثر قابل ملاحظه ای در مقایسه با ساکارز برخوردار است. همچنین، با بررسی زنده­مانی سویه پروبیوتیک طی شش ماه زمان انبارمانی نبات ملاحظه گردید که بیش از 90 درصدباکتری اسپورزای باسیلوس کواگولانس Unique IS-2 (ATCC PAT-11748) در شرایط نگهداری نبات (دمای محیط و مکان خشک) حفظ گردیده است.