فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه پولک با نام علمی Stachys schtschegleevii در طب سنتی ایران برای درمان عفونت­های باکتریایی، تب روماتیسمی و بیماری­های التهابی­ استفاده می­شود. در این پژوهش، از روش استخراج خیساندن با کمک حلال­های اتانول و آب جهت تهیه عصاره گیاه پولک استفاده گردید و بازده استخراج، میزان فنول کل، فعالیت آنتی­اکسیدانی و ضدمیکروبی عصاره­های حاصله مورد ارزیابی قرار گرفت. عصاره اتانولی گیاه پولک بازده استخراج بالاتری نسبت به عصاره آبی نشان داد (27/0 ± 8/8 درصد در برابر 33/0 ± 9/6 درصد) و میزان ترکیبات فنولی کل آن نیز بالاتر از عصاره آبی بود (28/0 ± 35/55 در برابر 62/0± 4/49 میلی­گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک عصاره). فعالیت آنتی­اکسیدانی بر حسب IC50 نشان داد که عصاره اتانولی به دلیل ترکیبات فنولی بالاتر، قادر است رادیکال­های آزاد را به طور مؤثرتری در مقایسه با عصاره آبی غیرفعال و خنثی کند. نتایج آزمون­های ضدمیکروبی (دیسک دیفیوژن آگار، حداقل غلظت مهارکنندگی و حداقل کشندگی) نشان داد که باکتری­های استافیلوکوکوس اورئوس، لیستریا اینوکوا، اشرشیا کلی و سودوموناس ائروژینوزا حساسیت بیشتری نسبت به عصاره اتانولی داشته و در غلظت برابر عصاره­های آبی و اتانولی، باکتری­های گرم مثبت (استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا اینوکوا) نسبت به انواع باکتری­های گرم منفی (اشرشیا کلی و سودوموناس ائروژینوزا) حساسیت بالاتری نشان دادند. بنابراین عصاره گیاه پولک غنی از ترکیبات فنولی و با فعالیت ضدمیکروبی و آنتی­اکسیدانی قابل توجه می­تواند به عنوان افزودنی و به منظور افزایش ارزش تغذیه­ای و عمر نگهداری محصولات غذایی استفاده شود.