قانونی سازی: روایتِ مشروعیت بخشی به تخلفات ساختمانی (مطالعه موردی مگامال های شهر تهران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه برنامه ریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.
2 دکتری شهرسازی، گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.
doi
10.22059/jfaup.2023.345103.672779چکیده
همسو با رشد شهرنشینی و افزایش تقاضا برای زیر ساخت رفتن زمینها به منظور تأمین نیازهای شهروندان و به تبع افزایش قیمت زمین، در سالهای اخیر بروز تخلفات ساختمانی در شهرها با روندی تصاعدی رو به افزایش بوده است. احداث مجتمعهای تجاری چند منظوره [مگامالها] دارای اثرات و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فضایی-کالبدی بر شهرها هستند. یکی از این پیامدها بروز تخلفات ساختمانی گسترده در طول فرایند اخذ مجوزها و احداث مگامال هاست. از این رو، پرداختن به چرایی و چگونگی وقوع تخلفات ساختمانی در احداث مگامال ها خاصه در بستر برنامهریزی و مدیریت شهری ایران با توجه به گستردگی ابعادِ اثرات و پیامدهای احداث آنها و همچنین روند افزایشی این دسته تخلفات، حائز اهمیت است. هدف مقاله حاضر، ارائه یک تبیین نظری از چرایی و چگونگی وقوع تخلفات ساختمانی در مگامال ها در شهر تهران است. بر این اساس با استفاده از رویکرد برساختگرا در روش نظریه زمینهای، تجارب و دیدگاههای برنامهریزان، متخصصین، صاحب نظران و حرفه مندان حوزه شهری در قالب 16 مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته مورد پرسش و تحلیل قرار گرفته است. نتایج مقاله حاضر حاکی از آن است که «قانونیسازی تخلفات» و عادیسازی رویههای ناصواب را میتوان از جمله ابزارهای اصلی مشروعیت بخشی به تخلفات ساختمانی در روند احداث مگامال ها برشمرد.