ویژگی‌های سبکی ترانه‌های تخت حوضی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولی عصر رفسنجان

doi
چکیده

ترانه­‌های تخت حوضی بخشی از ادبیات عامیانه است که معمولاً همراه با موسیقی سنتی و هنگام اجرای نمایش­‌های شاد خوانده می‌­شود. این­ دل­سروده­‌ها با هویت اجتماعی و فرهنگی ما درآمیخته است و سادگی و بی‌­پیرایگی آن­ها با زبان طبقۀ عامۀ جامعه تناسب دارد. در این پژوهش ویژگی­‌های سبکی ترانه‌­های تخت حوضی در لایه­‌های آوایی، واژگانی، نحوی و بلاغی با شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی بررسی می‌­شود. هدف از پژوهش، شناساندن بهتر این ترانه‌­ها و ارزش­‌نهادن به اصالت زبان، بی‌­پیرایگی و مردمی‌­بودن آن­‌هاست؛ زیرا نوگرایی­‌های جدید، موجود‌یت‌شان را به خطر انداخته است. بر­اساس نتایج این پژوهش، وجه غالب در اشعار تخت حوضی، عاطفی است که نشان ‌می­‌دهد اساساً ترانه­‌ها بسیار احساسی و هیجانی سروده شده­‌ا‌ند و نخستین هدف گویندگان آن­ها شادی­‌آفرینی بوده است. کاربرد واژه­‌های حسی، عامیانه و گاه، زننده و فراهنجاری­‌های زبانی، مشخصۀ بارز سروده­‌های تخت حوضی است که با هدف طنزآفرینی، نشاط­‌آوری و تسریع در ارتباط با مخاطب به آن توجه شده است. همچنین در این سروده‌­ها از عناصر بلاغی اندکی که بیشتر خاستگاه اجتماعی دارند، بهره گرفته شده است و به­‌دلیل پیوند با لایه­‌های بیرونی زبان، طبیعی و شفاف‌­اند.