تبیین تاثیر فرم شهری بر تاب آوری در برابر سوانح، محدوده مورد مطالعه: کلانشهر تهران

نویسندگان

1 استاد دانشکده شهرسازى، دانشکدگان هنرهاى زیبا دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دکتراى شهرسازى، دانشکده شهرسازى، دانشکدگان هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jfaup.2021.318385.672586
چکیده

فرم شهری به عنوان الگوی توزیع فضایی فعّالیّتهای انسان می‌تواند نقش مهمی در ارتقا و یا کاهش تاب‌آوری شهری در برابر سوانح ایفا کند. یکی از سوالاتی که در مورد نحوه ارتباط این دو موضوع مطرح می شود این است که آیا فرم شهری در یک مقیاس خاص که متشکل از مولفه‌ها و شاخص‌های مختلف است، می تواند به عنوان یک بعد از تاب‌آوری در کنار دیگر ابعاد آن از قبیل بعد اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی، زیرساختی، جامعه‌ای و نهادی در نظر گرفته‌شود و یا فقط برخی از مولفه‌های فرم شهری بر ابعاد تاب‌آوری تاثیر دارند. ازآنجایی که مدل‌سازی این امکان را فراهم می کند که متغیرها از چه مسیرهایی بر یکدیگر اثر می گذارند و اینکه اثرگذاری با چه شدت و جهتی است، در این پژوهش کلانشهر تهران و ۳۶۸ محله آن به عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب شد. پس از تبیین مولفه‌‌ها و ابعاد فرم شهری و تاب‌آوری با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی در سطح محلات،  با تدوین دو مدل معادلات ساختاری، ارتباطات میان فرم شهری و تاب‌آوری و مولفه‌های آنها تبیین شد. نتایج حاکی از آن است که با وجود اینکه شاخص ترکیبی فرم شهری ارتباط معنی داری با تاب‌آوری ندارد، مولفه‌های فرم شهری در سطح محلات بر ابعاد تاب‌آوری تاثیرات متفاوتی می‌گذارند.