مدل سازی سه بعدی میراث معماری با بکارگیری فتوگرامتری پهپاد؛ نمونۀ موردی: کاروانسرای دیرگچین
نویسندگان
1 دانشجوى کارشناسى ارشد گروه مرمت و احیاى ابنیه و بافتهاى تاریخى گرایش میراث معمارى، دانشکده معمارى، پردیس هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استاد گروه فتوگرامترى و سنجش از دور، دانشکده مهندسى نقشهبردارى و اطلاعات مکانى، پردیس دانشکدههاى فنى، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیار گروه معمارى، دانشکده معمارى، پردیس هنرهاى زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 استادیار گروه فتوگرامترى و سنجش از دور، دانشکده مهندسى نقشهبردارى و اطلاعات مکانى، پردیس دانشکده هاى فنى، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jfaup.2021.325822.672644چکیده
مدلسازی سهبعدی میراث معماری، بهدلیل تعدد، پیچیدگی، گستردگی و یا محدودیت دسترسی این آثار، نیازمند بهکارگیری ابزارهای توانمند و منعطف و روشهایی سریع و مقرونبهصرفه در اخذ و ثبت دقیق اطلاعات است. فتوگرامتری پهپاد یکی از روشهای نوینی است که با پیشرفت تکنولوژی در دهههای اخیر، بهصورت منفرد یا در ترکیب با روشهای دیگر، بهطور گستردهای در مدلسازی سهبعدی میراثفرهنگی غیرمنقول استفاده میشود. این پژوهش کاربردی با هدف ارزیابی توانایی فتوگرامتری پهپاد در مدلسازی سهبعدی میراث معماری انجام گرفته است. نمونه موردی پژوهش حاضر کاروانسرای دیرگچین، به عنوان یکی از آثار زنجیرهای پروندۀ ارسال شده برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو میباشد. برای انجام این پژوهش ابتدا طراحی اخذ داده صورت گرفت و طبق آن تصاویر هوایی با استفاده از پهپاد و تصاویر زمینی بهطور مستقیم اخذ گردید و کنترل کیفیت دادهها انجام شد. سپس وضعیت سهبعدی تصاویر طی پردازشی فتوگرامتریک تعیین و ابرنقطۀ متراکم ایجاد شد. از اعمال بافت روی شبکههای هوایی و زمینی تولید شده، که توسط نقاط شاخص مشترک باهم یکپارچه شدند، مدل سهبعدی کاروانسرای دیرگچین با بافت واقعی و مقیاس 1:200 بدست آمد. ارزیابی نتایج تدقیق شده توسط نقاط کنترل زمینی، بیانگر توانایی بالای فتوگرامتری پهپاد بهعنوان روشی سریع در مستندنگاری و مدلسازی سهبعدی خارجی میراث معماری با دقت زمینی بهتر از دو سانتیمتر است.
