فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رنگ به عنوان یکی از عناصر زیبایی‌‎شناختی در معماری ایران، همواره از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. هدف این پژوهش، ‏رنگ‌شناسی معماری دوره‌ی قاجار و راستی‌آزمایی انگاره‌ی تندوتیزی و سرزندگی رنگ‌های به‌کاررفته، از طریق پایش فراوانی فام‌ها ‏و پرمایگی رنگی پوشانه‌های این دوره است. به این منظور تعداد 20 پوشانه از حوضخانه‌های متعلق به خانه‌های قاجاری تبریز، ‏انتخاب و مشخصات و محدوده‌های رنگی آن‌ها با استفاده از سامانه‌های رنگ مانسل و ‏ISCC-NBS‏ شناسایی شد. همینطور داده‌های برگرفته از تصاویر ترسیمی، مبنای تحلیل‌های رنگ‌شناسانه‌ی پژوهش قرار گرفت. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی است. ‏یافته‌ها نشان می‌دهند پالت رنگ‌آمیزی پوشانه‌ها، عمدتاً شامل سه فام «قرمز، آبی و سبز» است که رنگ‌های متعلق به فام قرمز با ‏‏36/33%، در رتبه‌ی نخست کمیت قرار دارند. سنجش میزان پرمایگی رنگ‌ها بیان می‌کند که غالب رنگ‌های به‌کاررفته از گستره‌‏ی رنگی با درجه‌ی اشباع بالا انتخاب شده‌اند و این خصیصه، آن‌ها را در محدوده‌ی سرزندگی جای می‌دهد. رنگ سفید، در کنار ‏رنگ قرمز، از حضوری چشمگیر در ترکیب رنگی پوشانه‌ها برخوردار است و در جلوگیری از تراکم و انباشتگی رنگی، نقشی کلیدی ‏ایفا می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد طراحان و معماران قاجاری این شهر از درایت و مهارت بالایی برای ساماندهی رنگی ‏برخوردار بوده‌اند.‏