بررسی عملکرد و اجزای عملکرد دانه کلزا در الگوهای مختلف کشت با گلرنگ در شرایط کنترل و عدم کنترل علف‌های‌ هرز

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ‏ایران

3 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، گرایش اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، گرایش فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشگاه علوم پایه مراغه، مراغه، ایران

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه اکوفیزولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.493200.1456
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی عملکرد و اجزای عملکرد دانه کلزا (Brassica napus L.) در الگوهای مختلف کشت مخلوط با گلرنگ Carthamus tinctorius L.) ) در شرایط کنترل و عدم کنترل علف‌های ‌هرز به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. در گیاه کلزا، بیشترین عملکرد بیولوژیکی (7990 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد دانه (2786 کیلوگرم در هکتار) مربوط به تیمار کشت خالص کلزا با کنترل کامل علف‌های‌ هرز بود. کمترین عملکرد بیولوژیکی مربوط به تیمار کشت مخلوط افزایشی 100:50 (گلرنگ- کلزا) با 3865 کیلوگرم در هکتار بود. کمترین عملکرد دانه مربوط به ترکیب تیماری کشت مخلوط افزایشی 100:50 (گلرنگ- کلزا) با عدم کنترل علف‌های ‌هرز با میانگین 654/6 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. بیشترین وزن هزار دانه در ترکیب تیماری کشت مخلوط جایگزینی 1:1 (گلرنگ- کلزا) با کنترل کامل علف‌های ‌هرز با میانگین 2/7 گرم به‌دست آمد. بیشترین تعداد خورجین در شاخه‌های اصلی (33/4) و فرعی (25/3) مربوط به ترکیب تیماری کشت مخلوط جایگزینی 2:1 (گلرنگ- کلزا) با کنترل کامل علف‌های ‌‌هرز به‌دست آمد. با توجه به نتایج مقایسه میانگین داده‌ها، بیشترین تعداد دانه در خورجین شاخه اصلی مربوط به ترکیب تیماری کشت مخلوط افزایشی 100:50 (گلرنگ- کلزا) با کنترل کامل علف‌های ‌‌هرز بود. بیشترین تعداد دانه در خورجین شاخه فرعی کلزا در ترکیب تیماری کشت خالص کلزا با کنترل کامل علف‌های‌‌ هرز با میانگین 22/3 به‌دست آمد. به‌طورکلی، این تحقیق تأکید می‌کند که انتخاب الگوی کشت مناسب و مدیریت مؤثر علف‌های ‌هرز می‌تواند به بهبود عملکرد و کیفیت دانه در گیاهان کمک کند.