ارزیابی تأثیر توزیع لکهای علف هرز سلمهتره بر عملکرد گندم: مطالعه زمینآماری
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری اگرواکولوژی، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22034/csrar.2023.404953.1354چکیده
علف هرز سلمهتره یکی از علفهای هرز مشترک در مزارع گندم است که باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول میشود. هدف از این پژوهش، بررسی توزیع مکانی علف هرز سلمهتره و تأثیر آن بر عملکرد و اجزاء عملکرد گندم در شرایط آب و هوایی اصفهان بود. در سال زراعی 99-1398، آزمایش مزرعهای در قالب شبکه دوبعدی با فاصله 2 × 2 متر انجام شد. در هر نقطه شبکه، تعداد و زیستتوده علف هرز سلمهتره و همچنین عملکرد و اجزاء عملکرد گندم اندازهگیری و ثبت شد. توزیع مکانی دو متغیر با استفاده از تکنیک زمینآمار مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که علف هرز سلمهتره در سطح مزرعه دارای پراکنش لکهای بود. وزن هزاردانه، تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و عملکرد دانه نیز در سطح مزرعه دارای پراکنش لکهای بود (به ترتیب همبستگی مکانی 82/1، 57/0، 50/0 و 50/2 درصد). نتایج نشان داد که همبستگی مکانی قوی 83/8 درصدی در دامنه تأثیر 4/13 متر بین الگوهای توزیع مکانی دو متغیر عملکرد دانه و تعداد سنبله در مترمربع وجود داشت. نتایج برازش مدلهای کراس سمیواریوگرام بین زیستتوده علف هرز سلمهتره با عکس عملکرد دانه گندم نشان داد که همبستگی مکانی قوی 75/8درصدی بین الگوهای توزیع دو متغیر مذکور در دامنه تأثیر 4/08 متر وجود داشت. این پژوهش نشان داد که آرایش لکهای علف هرز سلمهتره باعث توزیع لکهای عملکرد و اجزاء عملکرد گندم در سطح مزرعه میشود؛ بنابراین، برای کنترل بهینه این علف هرز، باید از روشهای مبتنی بر توزیع مکانی آن استفاده کرد.
