بررسی پاسخ رشدی و فیزیولوژیکی مرزنجوش به کاربرد میکوریزا و سالیسیلیک اسید تحت شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، یاسوج، ایران

2 گروه علوم باغبانی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج ، یاسوج، ایران

4 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، ایستگاه تحقیقاتی گچساران، گچساران، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.493403.1458
چکیده

مرزنجوش با نام علمی (Origanum majorana L.) به‌عنوان یکی از مهمترین گیاهان ادویه‌ای و دارویی در ایران و جهان به‌شمار می‌رود. آزمایشی با هدف بررسی پاسخ رشدی و فیزیولوژیکی مرزنجوش به کاربرد میکوریزا و سالیسیلیک‌اسید تحت شرایط تنش خشکی انجام گرفت. این آزمایش به‌صورت اسپلیت- فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ای در شهرستان کازرون از توابع استان فارس انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل سطوح مختلف تنش خشکی (35، 70 و 90 درصد ظرفیت زراعی) در کرت اصلی و کرت فرعی با دو فاکتور، فاکتور اول شامل قارچ میکوریزا با دو سطح (بدون تلقیح و تلقیح با گونه Glomus hoi) و فاکتور دوم غلظت‌های مختلف سالیسیلیک‌اسید در سه سطح (صفر، 100 و 300 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که نشت یونی در شرایط کاربرد قارچ میکوریزا و محلول‌پاشی 100 میلی‌گرم سالیسیلیک‌اسید نسبت به عدم کاربرد 25/5 درصد کاهش نشان داد. بیشترین میزان پرولین در تیمار 35 درصد ظرفیت زراعی به‌میزان 2/15 میلی‌گرم در گرم به‌دست آمد که نسبت به تیمار 90 درصد ظرفیت زراعی 29/15 درصد افزایش نشان داد. به‌طور‌کلی، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کاربرد میکوریزا و محلول‌پاشی با سالیسیلیک‌اسید می‌تواند به بهبود رشد و عملکرد مرزنجوش تحت شرایط تنش خشکی کمک کند. بنابراین، برای تولید مرزنجوش در مناطق با محدودیت آب، از تلقیح با قارچ میکوریزا G. hoi و محلول‌پاشی با غلظت 300 میلی‌گرم در لیتر سالیسیلیک‌اسید استفاده شود.