تحلیل محتوای کتابهای درسی نظام آموزش و پرورش ایران بر اساس میزان توجه به مؤلفه‌های شایستگی فرهنگی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش. دانشگاه شهید چمران اهواز.

2 دکترای تخصصی فلسفه تعلیم و تربیت، استادیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز(

3 دکترای تخصصی فلسفه تعلیم و تربیت، دانشیار گروه علوم تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

doi
چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، تحلیل محتوای کتابهای درسی نظام آموزش و پرورش ایران بر اساس میزان توجه به مؤلفه‌های شایستگی فرهنگی بود. روش: این پژوهش با راهکار کتابخانه‌ای و با استفاده از روش تحلیل محتوای کمّی و کیفی انجام شد و واحد تحلیل؛ متن، تمرینها، پرسشها و تصاویر در نظر گرفته شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج تحلیل محتوا، در کلیۀ کتابهای مورد تحلیل، 6864 مؤلفۀ شایستگی فرهنگی شناسایی شد که 2258 مؤلفه مربوط به کتابهای فارسی، 2137 مؤلفه مربوط به کتابهای هدیه‌های آسمان و دین و زندگی، 1432 مؤلفه مربوط به کتابهای علوم اجتماعی، 333 مؤلفه مربوط به کتابهای فرهنگ و هنر، 273 مؤلفه مربوط به کتابهای تفکر و سبک زندگی، 71 مؤلفه مربوط به کتاب انسان و محیط زیست، 137 مؤلفه مربوط به کتاب سلامت و بهداشت و 223 مؤلفه مربوط به کتاب مدیریت خانواده و سبک زندگی بوده است. دورۀ ابتدایی دوم با 2105 مؤلفه و دورۀ ابتدایی اول با 1211 مؤلفه دارای بیشترین و کمترین مؤلفه‌های مدّ نظر بوده است. نتیجه‌گیری: با وجود اینکه در کتابهای درسی به ویژگی‌های شایستگی فرهنگی توجه شده است، اما میزان پرداختن به مؤلفه‌های شایستگی فرهنگی در دوره‌های مختلف نامتعادل بود.