تاثیر پیش‌تیمار با اسید هیومیک بر مولفه‌های جوانه‌زنی بذر پنبه در تاریخ کاشت‌های مختلف

نویسندگان

1 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مغان، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.523278.1487
چکیده

جوانه‌زنی و استقرار مناسب گیاهان زراعی از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین عواملی است که بر عملکرد اقتصادی محصول تأثیر می‌گذارد. افزایش کیفیت بذر توسط پیش‌تیمارها از مواردی است که می‌تواند بر مولفه‌های جوانه‌زنی مؤثر باشد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر پنبه با اسید هیومیک پودری روی‌دار در تاریخ کاشت‌های مختلف به‌صورت آزمایش اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار روی بذر پنبه رقم گلستان در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل در سال 1402 اجرا شد. تاریخ‌های کاشت در کرت‌های اصلی در چهار سطح (2 و 15 اردیبهشت، 2 و 10 خرداد) و بذرمال با اسید هیومیک در سه سطح (2، 3 و ppm 4) همراه با تیمار شاهد بدون بذرمال بودند. نتایج نشان داد که پیش‌تیمار بذر با اسید هیومیک در تاریخ کاشت‌های مختلف تاثیر معنی‌داری دارد. بذرمال بذور با اسید هیومیک به نسبت سه‌در‌هزار بیشترین تاثیر را بر درصد و سرعت جوانه‌زنی میانگین زمان جوانه‌زنی، شاخص قدرت بذر، تعداد روزهای لازم برای سبزشدن ۱۰ تا ۹۰ درصد بذرها در تاریخ کاشت 15 اردیبهشت داشته است. همچنین پیش‌تیمار با نسبت 4 در هزار، مولفه‌های جوانه‌زنی را در تاریخ کاشت‌های کرپه و هراکشت به نسبت 11 درصد افزایش داد. علاوه‌بر‌این، پیش‌تیمار بذور با اسید هیومیک به نسبت 3 و ppm 4 بیشترین تاثیر را بر روی عملکردهای چین اول و کل‌وش داشت. استفاده از اسید هیومیک به‌عنوان پیش‌تیمار روشی ارزان‌قیمت و آسانی است که منجر به بهبود صفات جوانه‌زنی و عملکرد نهایی وش برداشتی می‌شود.