واکاوی ماهیت دگرفضاهای شهر تهران (محدوده مرکزی) با تاکید بر زمینه فرهنگی
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران
2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ، شهر تهران، استان تهران
doi
10.22059/jfaup.2022.321781.672614چکیده
پررنگ شدن نقش فضاهای نیمه عمومی (مانند کافهها، سالنهای تئاتر، گالریها) نشان از تمایل به ایجاد اجتماعاتی متفاوت با گفتمان رسمی در لایههای زیرین جامعه دارد که جنسی از تفاوت را نسبت به دیگرفضاهای شهر نشان میدهدند. هدف اصلی این پژوهش شناسایی ماهیت این فضاهای متفاوت (دگرفضاهای) شهر تهران(در محدوده مرکزی) و نقش آنها با تاکید بر زمینه فرهنگیای است که در آن شکل گرفته و گسترش مییابند. در فرایند روششناسی، از پارادایم تفسیری/برساختگرا و روش مردمنگاری نظریه مبنایی استفاده شده است. در نتیجهی این پژوهش 6 مقولهی اصلی برای معرفی دگرفضاها به دست آمد که عبارتند از درون مایه فرهنگی- هنری، تفاوت، وجود تفکر انتقادی در کاربران فضا، اهمیت مقولهی فضا، مکان اندیشه ورزی و معنادار بودن فضا. در نهایت برای تبیین نظریه با توجه به وجه مردمنگارانهی پژوهش، متن مردمنگارانه نیز نگارش شد و مفهوم "دگرفضای تأملی- خیالانگیز " به عنوان مقوله هسته برای معرفی ماهیت فضاهای مورد سوال این پژوهش ارائه شد. این دگرفضاها علیرغم شباهتهایی که با اصطلاحات مشابه در متون نظری دارند (هتروتوپیا، فضای سوم و مکان سوم)، طبق یافتههای این پژوهش، به طور کامل منطبق بر هیچکدام از این مفاهیم نبوده و ویژگیهای منحصر به فرد خود را دارند.