واکاوی تحولات «فهم تهران» در طرح های توسعه شهری آن
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
2 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jfaup.2021.327015.672653چکیده
طرحهای توسعه شهری تهران مبتنی بر فهمی از آن تهیه شدهاند که نشان دهنده تحولات دانش و تجربه شهرسازی، ساختار نظام تصمیمگیری شهری و زمینه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی دوران 40 ساله برنامه ریزی شهری تهران (1347-1386) است. این پرسش که تهران در طرحهای توسعه خود چگونه فهمیده شده، کمتر مورد تامل شهرسازان و متولیان امر قرار گرفته است. مروری بر تحولات در نظریه های شهرسازی در این مدت نشان از دگرگونی جدی در چگونگی فهم شهر دارد. در این تحقیق، با تحلیل محتوای هرمنوتیکی طرحهای سه گانه تهران (1347، 1370 و 1386)،کدها و موضوعات "فهم تهران" استخراج و با تحلیل روابط میان آنها، یک روایت از این فهمها ارائه شده است. به منظور روشنتر شدن نتیجه، تحولات فهم تهران در طرحهای تهران با تحولات فهم شهر در نظریه شهرسازی مقایسه شده است. شناسایی و واکاوی چنین فهمی، شامل پیش فهمها و سازوکار شکلگیری آنها، سهم به سزایی در شکلگیری نوعی تفکر انتقادی به برنامهریزی شهری تهران خواهد داشت. روند تحولات فهم تهران در طرح های آن نشان داد که علی رغم تحولات گسترده نظریه برنامهریزی در طول پنجاه سال اخیر، تحولی جدی در این فهم ها اتفاق نیفتاد ه و صرفا در برخی مولفه های سطحی دگرگون شده است. بنابراین، تهران همچنان تعین یافته، ابژهوار و کنترلپذیر فهم میشود.