مقایسه دو سیستم کشت نیمه‎سنتی و مکانیزه برنج با استفاده از شاخص‎های انرژی و اقتصادی (مطالعه موردی: شهرستان دورود)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران.

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.389574.1330
چکیده

با توجه به روند رو به رشد جمعیت جهان، اهمیت مطالعات انرژی در بخش کشاورزی روبه افزایش است. این تحقیق در سال 1401 بهمنظور مقایسه دو سیستم کشت نیمهسنتی و مکانیزه برنج در شهرستان دورود با استفاده از شاخصهای انرژی و اقتصادی انجام شد. بدین منظور، از شاخصهای مختلف انرژی (انرژی خالص، بهرهوری انرژی، کارایی مصرف انرژی، انرژی مخصوص و کارایی مصرف آب) و اقتصادی (کل هزینههای تولید، درآمد ناخالص، درآمد خالص و نسبت سود به هزینه) استفاده شد. میزان کل انرژی ورودی به سیستمهای کشت نیمهسنتی و مکانیزه بهترتیب 139666/34 و 136228/19 مگاژول در هکتار بود. بیشترین میزان مصرف انرژی در سیستمهای نیمهسنتی و مکانیزه بهترتیب مربوط به سوخت فسیلی (65/96 و 66/49 درصد)، آب آبیاری (17/17 و 16/62 درصد) و کود نیتروژن (10/97 و 10/94 درصد) بود. میزان انرژی خالص، بهرهوری انرژی، کارایی مصرف انرژی و انرژی مخصوص در سیستم کشت نیمهسنتی برابر 11381/66 مگاژول بر هکتار، 0/04 کیلوگرم بر مگاژول، 1/08 و 23/92 مگاژول در هکتار بود. این درحالی بود که در سیستم کشت مکانیزه این مقادیر برابر 29419/81 مگاژول بر هکتار، 0/05 کیلوگرم بر مگاژول، 1/22 و 21/49 مگاژول در هکتار بدست آمد. درآمد خالص در سیستمهای کشت مکانیزه و نیمهسنتی برابر 989714780 و 813695300 ریال بدست آمد. روی هم، روش کشت مکانیزه بر اساس شاخصهای اقتصادی و انرژی نسبت به روش کشت نیمهسنتی برنج برتر بود. برای افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر و کارایی مصرف انرژی نیز میتوان با آبیاری بر اساس نیاز گیاه و کاهش سوخت فسیلی برای آبیاری مزارع به این مهم دست یافت.