اثرات تنش شوری بر ویژگی‌های مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی برگ و ریشه در مرحله رویشی دو رقم لوبیا قرمز (Phaseolus vulgaris L.)

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.434992.1394
چکیده

شوری یکی از مهم‌ترین تنش‌هاست که بر متابولیسم سلولی گیاه تأثیر می‌گذارد و بهره‌وری گیاه را کاهش می‌دهد. در این مطالعه، تغییرات محتوای آب نسبی برگ، شاخص‌های رشد و برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در ریشه و برگ دو رقم لوبیا قرمز (افق و KS31285) تحت تنش شوری (50، 100 و 200 میلی مولار) به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که محتوای آب نسبی برگ و شاخص‌های رشد در هر دو رقم کاهش پیدا کرد، ولی میزان کاهش در رقم KS31285 نسبت به رقم افق بیشتر بود که این عامل نشان‌دهنده تحمل شوری بالای رقم افق می‌باشد. میزان قند کل، قند احیاءکننده و پرولین در هر دو رقم افزایش یافت، البته میزان تجمع پرولین در رقم KS31285 نسبت به رقم افق بیشتر بوده است. این امر می‌تواند به‌دلیل حساسیت بیشتر رقم  KS31285به تنش شوری باشد. با افزایش سطح شوری میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی (کلروفیل a و کاروتنوئیدها) کاهش و میزان مالون‌دی‌آلدئید و پراکسید‌هیدروژن افزایش یافت که مقدار این تغییرات در رقم KS31285 نسبت به رقم افق بیشتر بوده است. همچنین در رقم افق نسبت به رقم KS31285 در برگ، مقدار سدیم کمتر و مقدار پتاسیم بیشتر می‌باشد. در مجموع می‌توان گفت که رقم افق به واسطه داشتن شاخص‌های رشدی، محتوای آب نسبی برگ و تجمع بیشتر قند کل، احیاء و افزایش پتاسم برگ و سدیم ریشه تحمل نسبی خوبی نسبت به رقم KS31285 از خود نشان داده است.