اثر کاربرد تلفیقی مایکوریزا با ورمیکمپوست و کودهای شیمیایی بر تولید ریشه و بذر شیرینبیان و کارایی زراعی کوددهی
نویسندگان
1 الف) گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران ب) پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، پژوهشگاه افضلیپور، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
2 الف) پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، پژوهشگاه افضلیپور، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران ب) موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد اکولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
4 الف) گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران ب) پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی، پژوهشگاه افضلیپور، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
doi
10.22034/csrar.2025.483807.1443چکیده
اثر تلقیح با مایکوریزا در شرایط کاهش کاربرد کودهای شیمیایی و آلی بر تولید ریشه و کارایی زراعی کوددهی، اجزای عملکرد و عملکرد بذر شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra L.) طی دو سال زراعی 01-1400 و 02-1401 بررسی شد. تیمارهای مورد ارزیابی شامل 1) شاهد؛ 2) تلقیح با مایکوریزا؛ 3) 100 درصد ورمیکمپوست (8 تن در هکتار)؛ 4) 50 درصد ورمیکمپوست؛ 5) 50 درصد ورمیکمپوست + مایکوریزا؛ 6) 100 درصد کود شیمیایی؛ 7) 50 درصد کود شیمیایی و 8) 50 درصد کود شیمیایی + مایکوریزا بودند. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد ریشه از تیمار 50 درصد ورمیکمپوست + مایکوریزا حاصل شد که با تیمارهای 100 درصد ورمیکمپوست، 100 درصد کود شیمیایی و 50 درصد کود شیمیایی تفاوت معنیداری نشان نداد اما نسبت به شاهد 42/5 درصد و نسبت به تیمار 50 درصد ورمیکمپوست، 40 درصد عملکرد ریشه را بهبود داد که منجر به افزایش کارایی زراعی این تیمار در مقایسه با سایر تیمارها شد. همچنین بیشترین عملکرد بذر از تیمار 100 درصد ورمیکمپوست حاصل شد که حاصل افزایش قابل توجه در تعداد غلاف و بذر در واحد سطح بود. کاهش کوددهی منجر به کاهش معنیدار عملکرد و اجزای عملکرد بذر شد. همچنین، تلقیح مایکوریزا بهتنهایی، از کارایی لازم برای بهبود عملکرد ریشه و بذر برخوردار نبود. میتوان اینگونه نتیجه گرفت که برای تولید ریشه، تلقیح با مایکوریزا در شرایط 50 درصد میزان کاربرد ورمیکمپوست (4 تن در هکتار) و برای تولید بذر، کاربرد مقادیر بالای ورمیکمپوست (8 تن در هکتار) ممکن است راهبردهای مناسبی برای مدیریت تغذیه شیرینبیان باشند.
