تقاضای کوتاه‌مدت و بلند‌مدت بنزین در بخش حمل‌و‌نقل

نویسندگان
doi
چکیده

یکی از مهمترین بخش‌های اقتصادی کشور، بخش حمل‌و‌نقل بوده که اهمیت بالای آن به‌دلیل وابستگی شدید سایر بخش‌های اقتصادی کشور به این بخش می‌باشد. این بخش سهم بسیار بالایی در مصرف بنزین کشور داشته است. مصرف بالای بنزین در بخش حمل‌و‌نقل امروزه به معضلی بزرگ در اقتصاد ایران تبدیل گشته که جهت ارائه راه‌کاری مناسب در این زمینه، بررسی عوامل مؤثر بر میزان تقاضا از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است. در این مطالعه تابع تقاضای بنزین در بخش حمل‌و‌نقل در کوتاه‌مدت و بلند‌مدت در طی سال‌های 1385- 1353 به روش ARDL ، تابعی از قیمت حقیقی بنزین، تولید ناخالص داخلی، تعداد خودروها و عمر متوسط خودروهای بنزین‌سوز قرار گرفته است. نتایج نشان داده که کشش قیمتی بنزین در کوتاه‌مدت 04/0- و در بلند‌مدت به‌دلایلی چون تثبیت پیاپی قیمت اسمی و نبود جایگزین مناسب برای آن در بخش حمل‌و‌نقل بی‌معنی بوده‌است. کشش درآمدی کوتاه‌مدت و بلند‌مدت به‌ترتیب 57/0 و 89/0 بدست آمده است. کشش مربوط به تعداد خودروهای بنزین سوز در کوتاه‌مدت و بلند‌مدت به ترتیب 33/0 و 51/0 و کشش مربوط به عمر متوسط خودروهای بنزین‌سوز در کوتاه‌مدت و بلند‌مدت به ترتیب 15/0 و 24/0 بوده است. سرعت تعدیل الگو 64/0- برآورد شده است؛ یعنی در هر سال 64 درصد از عدم تعادل ایجاد شده در دوره قبل تعدیل می‌شود. آزاد سازی قیمت بنزین، گازسوز نمودن وسایل نقلیه بنزین‌سوز، گسترش و ایجاد تنوع در ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری و بین‌شهری، کاهش عمر متوسط خودروهای بنزین‌سوز و از رده خارج نمودن خودروهای فرسوده ، از پیشنهادات مطرح شده در مطالعه فوق می‌باشد.