فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیر تاریخی مسکن نشان‌دهنده تغییرات ‌گستره‌ای در این حوزه است که این سوال را به ذهن می‌آورد که چه عواملی مسکن را دگرگون کرده‌اند. گرچه مطالعات بسیاری برای پاسخ به این پرسش انجام گرفته، اما جای پرداختن به نقش ضوابط در این تحولات خالی‌ است. این پژوهش با هدف ریشه‌یابی چگونگی تغییر مفاهیم مسکن به بررسی تحوّلات روی داده در سیر تاریخی و عوامل محرک آن پرداخته و بر این است تا علت تغییر سازمان‌فضایی خانه‌های سنتی و تبدیل آن به سازمان فضایی مسکن امروز تهران را شناسایی کرده، نقش ضوابط در این تحولات را روشن سازد. بنابراین با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا به مرور سیر تحوّلات مسکن تهران در دو مقیاس شهری و معماری و حوزه‌های توده-فضا و همچنین سازمان‌فضایی پرداخت و با روش استدلال منطقی علل تحول را واکاوی نمود. در یافته‌های این پژوهش مسکن الگو-محور و ضابطه-محور به عنوان نماینده تفاوت در مواجهه با مسکن معرفی شدند و نشان داده شد که وضع ضوابط نقش کلیدی در تغییرات مسکن داشته‌ است. نتایج نشان می‌دهد از آنجا که ضوابط مبنای شکل‌گیری مبتنی بر فرهنگ ندارند، تسلط آنها بر تحول سازمان‌فضایی، جهت‌دهنده شیوه زندگی و فعالیت‌ها است و از طرف دیگر مبانی نظری معماری را تحت تأثیر قرار می‌دهد.