فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهبود کارایی استفاده از بارندگی (کارایی) یکی از استراتژی‌های مهم برای افزایش تولید در کشاورزی و به‌ویژه زراعت دیم است. این مطالعه به‌منظور ارزیابی کارایی رقم‌های گندم و جو دیم و عوامل موثر بر آن و بر مبنای نتایج آزمایشات دو ساله (1394-1396) روی ژنوتیپ‌های گندم و جو انجام شد. در این آزمایش‌ها تاریخ کاشت و ژنوتیپ‌های گندم و جو به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار مورد مقایسه قرار گرفتند. بیشترین و کمترین کارایی در ژنوتیپ‌های گندم در رقم کریم و لاین 14 و به‌ترتیب به‌میزان 9/6 و 4/3 و در ژنوتیپ‌های جو برای رقم‌های ماهور و انصار و به‌ترتیب به‌میزان 17/7 و 7/9 کیلوگرم دانه به‌ازای هر میلی‌متر بارندگی ثبت شد و به‌طور متوسط با هر درجه سلسیوس افزایش دما، کارایی ژنوتیپ‌های گندم و جو به‌ترتیب 0/83 و 1/06 کیلوگرم در هکتار به‌ازای هر میلی‌متر بارندگی کاهش نشان داد. بیشترین سرعت رشد دانه ژنوتیپ‌های گندم و جو برای رقم‌های گندم آفتاب و جو خرم و به‌ترتیب به‌میزان78/6 و 122 کیلوگرم در روز در هکتار به‌ازای هر میلی‌متر بارندگی ثبت شد. هر روز تاخیر در گرده‌افشانی در ژنوتیپ‌های گندم و جو به‌ترتیب منجر به کاهش 52/9 و 90/8 کیلوگرم دانه در هکتار به‌ازای هر میلی‌متر بارندگی شد. به‌نظر می‌رسد با بهبود صفات موثر، کارایی رقم‌های گندم و جو با الگویی مشابه جو رقم ماهور و حتی به‌میزانی بیش از آن قابل اصلاح است.