واکنش گیاه حنا (.Lowsonia inermis L) به محرک‌های رشدی اسید سالیسیلیک و سدیم نیتروپروساید تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 دانش آموخته دکتری، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.482681.1442
چکیده

برای بررسی تأثیر اسید سالیسیلیک و سدیم نیتروپروساید بر صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و عملکرد گیاه حنا تحت تنش خشکی، یک آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شهرستان قلعه گنج استان کرمان در سال زراعی 1400 اجرا شد. در این آزمایش، عامل اصلی شامل سه سطح تنش خشکی (50، 75 و 95 درصد ظرفیت زراعی) و عامل فرعی شامل محلول پاشی (شاهد، اسید سالیسیلیک، سدیم نیتروپروساید و ترکیب اسید سالیسیلیک و سدیم نیتروپروساید) در نظر گرفته ‌شد. تنش خشکی شدید موجب کاهش تعداد برگ در بوته (24/22 درصد)، عملکرد بیولوژیک (37/45 درصد) و عملکرد برگ (31/53 درصد) گردید، همچنین تنش شدید باعث افزایش فعالیت آنزیم‌ پلی‌فنول ‌اکسیداز (50 درصد)، میزان فنول (38/02 درصد) و آنتوسیانین (31/29 درصد) در گیاهان حنا شد. کاربرد اسید سالیسیلیک به همراه سدیم نیتروپروساید تعداد برگ در بوته (10/07 درصد)، فعالیت آنزیم پلی‌فنول ‌اکسیداز (22/22 درصد)، میزان فنول (7/18 درصد)، عملکرد بیولوژیک (8/54 درصد) و عملکرد برگ (21/97 درصد) را افزایش داد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که کاربرد ترکیب اسید سالیسیلیک و سدیم نیتروپروساید می‌تواند سبب تقویت سیستم دفاع آنتی ‌اکسیدانی آنزیمی و غیر آنزیمی گیاه حنا شود. لذا استفاده توام اسید سالیسیلک و سدیم نیتروپروساید را می‌توان به‌عنوان یک تنظیم‌کننده بالقوه رشد جهت کشت حنا در شرایط محدودیت آب پیشنهاد کرد.