مدل‌سازی تغییرات کیفی ازگیل (Mespilus germanica) طی نگهداری در سردخانه با استفاده از مدل‌های سینتیکی و شبکه‌های عصبی مصنوعی

نویسندگان

1 دکتری تخصصی، دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 دکتری تخصصی، دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دکتری تخصصی، استادیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.29252/fsct.16.96.103
چکیده

هدف از انجام این پژوهش بررسی سینتیک تخریب خصوصیات کیفی اصلی ازگیل طی نگهداری در سردخانه می‌باشد. ازگیل (Mespilus germanica) بطور گسترده و بیشتر به صورت وحشی در شمال ایران می‌روید و کاربرد فراوانی به سبب خواص تغذیه‌ای و درمانی دارد. در میوه‌ها خصوصیات کیفی به عنوان معیار مهم پذیرش توسط مصرف کننده است، از اینرو ارزیابی پارامترهای موثر بر کیفیت ازگیل حائز اهمیت می‌باشد. از آنجائی­که اندازه‌گیری این پارامترها بسیار هزینه‌بر و زمان‌بر است، بنابراین پیش‌بینی آنها بسیار ضروری می‌باشد. در پژوهش حاضر مدل‌های ریاضی و شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANNs) برای مدل‌سازی ارتباط بین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و ویژگی‌های رنگی با زمان نگهداری در سردخانه بکار برده شد. از پنج مدل سینتیکی درجه صفر، درجه اول، درجه دوم، تبدیل جزء و ویبال برای مدل‌سازی با کمک نرم افزار متلب استفاده شد. از بین این مدل‌ها، مدل ویبال به عنوان بهترین مدل در پیش‌بینی تغییرات پارامترهای فیزیکی و شیمیایی ( و ) و رنگی ( و ) انتخاب گردید. در مدل‌سازی ANN از شبکه پرسپترون چند لایه‌ای (MLP) با تعداد مختلفی نورون استفاده گردید. ورودی‌های شبکه شامل زمان نگهداری، رطوبت ازگیل و درجه رسیدگی و خروجی آن نیز مقادیر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی و رنگی بود. همچنین از الگوریتم لونبرگ-مارکوآرت به منظور آموزش شبکه و از تابع‌های آستانه‌ای سیگموئید لگاریتمی، خطی و تانژانت هایپربولیک سیگموئید استفاده گردید. نتایج نشان داد که شبکه MLP با تابع آستانه‌ای خطی و پیکربندی‌های 3-4-8-3 و 2-3-7 بهترین دقت را به ترتیب برای پیش‌بینی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی ( و ) و خصوصیات رنگی ( و ) دارند.