بررسی کارآیی مصرف نور و عملکرد هیبریدهای مختلف ذرت در شرایط حذف برگ و بلال

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

2 گروه زراعت، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

3 گروه زراعت، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

4 گروه زراعت، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

5 گروه زراعت، واحد ارسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، ارسنجان، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.461341.1419
چکیده

به‌منظور بررسی اثر حذف برگ و بلال بر کارآیی مصرف نور و عملکرد ذرت، پژوهشی در شیراز انجام شد. تیمارها شامل حذف برگ و بخشی از بلال در 3 سطح و 7 هیبرید ذرت بود. بر اساس نتایج، اثر سال بر سرعت رشد گیاه (CGR)، انتقال مجدد و کارآیی مصرف نور معنی‌دار بود. اثرات ساده و متقابل حذف برگ و بلال و هیبرید بر همه صفات مورد مطالعه معنی‌دار بود. بیشترین مقدار CGR (40/23 گرم بر متر مربع در روز) در تیمار حذف دو برگ بالا و پایین بلال و هیبرید دانیال 690 به‌دست آمد. بیشترین مقدار RGR در تیمار حذف دو برگ بالا و پایین بلال در هیبرید SC704 به میزان 0/0565 گرم بر گرم در روز به‌دست آمد. بیشترین مقدار انتقال مجدد (169/2 گرم در متر مربع)، سهم انتقال مجدد (19/85 درصد)، کارآیی مصرف نور (2/9 گرم ماده خشک در مگاژول) و عملکرد دانه (11260 کیلوگرم در هکتار) در تیمار حذف دو برگ بالا و پایین بلال و هیبرید کنسور به‌دست آمد. بیشترین مقدار LAI (6/05) در هیبرید SC704 و عدم حذف به‌دست آمد. از لحاظ انتقال مجدد، سهم انتقال مجدد، کارآیی مصرف نور و عملکرد دانه، هیبرید کنسور و از لحاظ صفات فیزیولوژیکی، هیبریدهای SC704 و کرج 703 مقادیر بالا را داشتند. در مجموع افزایش ورود نور به پوشش گیاهی تحت تأثیر حذف بر افزایش عملکرد دانه و کارآیی مصرف نور در ارقام مختلف اثر مثبت افزایشی نشان داد. همچنین افزایش ضریب نفوذ نور ناشی از حذف بر بهبود خصوصیات رشدی ارقام مختلف، اثر مثبت افزایشی نشان داد.