فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش 17 ژنوتیپ نخود به همراه شاهد آزاد به مدت دو سال زراعی (95-1393) در مناطق خرم‎آباد، ایلام، گچساران و گنبد در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه مقادیر منفرد (SVD) که اساس تجزیه روش اثرات اصلی جمع پذیر و اثرات متقابل ضرب‎پذیر (AMMI) است، بر روی ماتریس حاصله انجام شد. نتایج نسبت درست‎نمایی (LRT) نشان داد که اثر ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در محیط بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. بنابراین، تجزیه بهترین پیش‎بینی خطی نااریب (BLUPs) برای این داده‎ها مناسب تشخیص داده شد. بر اساس شاخص ارزش پایداری امی (ASV)، ژنوتیپ‎های 16، 13، 4 و 11 دارای عملکرد پایدارتر بودند. شاخص انتخاب همزمان (SSIASV) بر اساس ASV، ژنوتیپ‎های 6، 16، 5، 2و 11 را از نظر عملکرد دانه و پایداری عملکرد، به عنوان ژنوتیپ‎های برتر شناسایی کرد. نمودار بای‎پلات AMMI2 بر مبنای دو مؤلفه اصلی اول، ژنوتیپ‎های 18، 12، 6 و 15 را بعنوان ژنوتیپ‎های دارای پایداری عملکرد شناسایی کرد. نتایج نمودار موزائیکی نشان داد که سهم ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ در محیط به ترتیب 15/45 درصد و 84/55 درصد از تنوع کل بود. بر اساس شاخص WAASBY مبتنی بر تجزیه BLUP، ژنوتیپ‎های 5، 12، 14 و 15 پر محصول با عملکرد پایدار شناخته شدند. در مجموع، با توجه به استفاده از مدل مختلط، استفاده از تمام مؤلفه‎های اصلی، تلفیق مدل‎های AMMI و BLUP، استفاده از عملکرد و رتبه پایداری به طور همزمان در محاسبه شاخص WAASBY، به نظر می‎رسد که این شاخص برتر از سایر شاخص‎ها باشد.