فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر محلول‌پاشی متانول بر برخی واکنش‎های فیزیولوژیکی لوبیا چشم‌بلبلی در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک‌بار خردشده در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی در سه تکرار در تابستان سال 1400 در منطقه دزفول اجرا گردید. در این تحقیق تنش خشکی به‌صورت دور آبیاری در چهار سطح (آبیاری پس از 80، 110، 140 و 170 میلی‎متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A)، به‌عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی مقادیر (صفر، 10، 20 و 30 درصد حجمی متانول به همراه دو گرم در لیتر گلیسین) به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته ‌شد. نتایج آزمایش نشان داد که شرایط تنش خشکی هدایت روزنه‎ای، شدت تعرق، غلظت CO2 زیر روزنه‎ای، سرعت فتوسنتز، محتوای نسبی آب برگ و شاخص کلروفیل را کاهش داد؛ درحالی‌که باعث افزایش محتوای پرولین، نشت الکترولیت‎ها، میزان آنتوسیانین‎ها و فلاونوئیدها گردید. تیمار محلول‌پاشی متانول نیز بر تمامی صفات موردبررسی به‌جز شدت تعرق و آنتوسیانین‎ها اثر معنی‎داری داشت و این تأثیر در محلول‌پاشی با 30 درصد حجمی متانول به حداکثر خود رسید. در شرایط آبیاری پس از 170 میلی‎متر تبخیر، محلول‌پاشی با 30 درصد حجمی متانول موجب افزایش معنی‎دار هدایت روزنه‎ای (89 درصد)، غلظت CO2 زیر روزنه‎ای (20 درصد)، سرعت فتوسنتز (67 درصد)، شاخص کلروفیل (31 درصد) و میزان آنتوسیانین‎ها (12 درصد) و کاهش 27 درصدی در میزان نشت الکترولیت‎ها نسبت به تیمار عدم محلول‌پاشی (شاهد) در این شرایط گردید. بنابراین، می‎توان کاربرد 30 درصد حجمی متانول را به‌عنوان یک سازوکار مؤثر بر مکانیسم‎های فیزیولوژیکی گیاه لوبیا چشم‌بلبلی در تحمل تنش خشکی و تعدیل اثر منفی آن توصیه نمود.