تأثیر پرایمینگ بذر و علف‌کش ایمازتاپیر بر مدیریت علف‌های هرز نخود (Cicer arietinum L.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22034/csrar.2025.495357.1460
چکیده

علف‌کش‌ها موفق‌ترین فناوری کنترل علف‌های هرز هستند که تا به حال توسعه یافته‌اند. برای ارزیابی اثرات پرایمینگ و علف‌کش‌ها روی جمعیت علف‌های هرز، عملکرد و اجزای عملکرد مطالعه‌ای با استفاده از ایمازتاپیر بر روی نخود رقم آرمان انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عامل اصلی پرایمینگ بذر (با پرایمینگ و بدون پرایمینگ) و عامل فرعی شامل کاربرد علفکش ایمازتاپیر در دوزهای 250، 500، 750 و 1000 سی‌سی به همراه دو تیمار شاهد کنترل و تداخل  بود. بیشترین کارایی علف‌کش 15 روز پس از سمپاشی بر  وزن خشک (67/14 درصد) و تراکم علف‌های هرز (71/37 درصد) مربوط به تیمارهای (ایمازتاپیر 1000 سی‌سی + بدون پرایمینگ و ایمازتاپیر 250 سی‌سی+ بدون پرایمینگ) بود. همچنین بیشترین کارایی علف‌کش 30 روز پس از سمپاشی بر وزن خشک (87/37 درصد) و تراکم علف‌های هرز (91/8 درصد) متعلق به تیمارهای (ایمازتاپیر 500 سی‌سی+پرایمینگ و ایمازتاپیر 750 سی‌سی+ بدون پرایمینگ) بود. نتایج نشان داد که بیشترین (27/5 سانتی‌متر) و کمترین (12/9 سانتی‌متر) ارتفاع بوته نخود به‌ترتیب مربوط به تیمار علف‌کش 1000 سی‌سی پرایمینگ + وجین و بدون پرایمینگ بود. بیشترین عملکرد (873 کیلوگرم در هکتار) و وزن 100 دانه (26/8 گرم) به تیمار وجین+پرایمینگ نسبت داده شد. در این آزمایش، علفکش ایمازتاپیر به طور موثر علف‌های هرز را کنترل کرد ولی اثرات نامطلوب آن باعث رشد آهسته، سمیت گیاهی شدید و کاهش عملکرد دانه نخود شد. بنابراین توصیه می‌شود از این علف‌کش در شرایط دیم استفاده نشود.