فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقیضه‌پردازی یکی از کهن­ترین روش­های طنزپردازی در ادبیات فارسی است. اگرچه پیشینه و بسامد کاربرد این تکنیک در ادبیات ما بسیار کمتر از پارودی در ادبیات انگلیسی است؛ اما همین تعداد معدود نیز چندان که بایسته بوده، برررسی نشده است. اشعار نظام­الدین قاری یکی از نمونه­های نقیضه­پردازی در ادبیات ماست که از دو جنبه ساختار نقیضه و نیز محتوای فولکلور آن متنی ارزشمند شمرده می­شود. هدف نگارنده در این مقاله پرداختن به ساختار، اغراض، اشکال و محتوای این اثر با استفاده از روش تحلیل و توصیف است. در این تحقیق سعی بر این است با رویکردی جزء­نگر، وجوه گوناگون نقیضه­پردازی در این اثر بررسی شود. پژوهش حاضر نشان می­دهد نقیضه تا چه میزان در شناخت دیگر متون، درک ما از مفهوم طنز نزد قدما و آشنایی با شیوه­های مختلف نقیضه­پردازی در متون نقیضی مفید خواهد بود. از منظر چنین مطالعاتی است که می­توان به معنا و مفهوم نقیضه در ادبیات فارسی و کارکرد آن پی برد.