شناسایی و تعیین عوامل مؤثر بر خلأ عملکرد جو دیم در شرایط تنش خشکی انتهای فصل رشد

نویسندگان

1 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

2 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

4 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.410882.1368
چکیده

کم کردن فاصله بین عملکرد واقعی کشاورزان و عملکردی که با مدیریت مناسب قابل دستیابی است، نیازمند بررسی دقیق دلایل و عوامل آن است. بنابراین شناسایی عوامل محدودکننده و خلأ عملکرد دارای اهمیت ویژه‌ای است. بدین منظور مطالعه‌ای در شهرستان کلاله، در 38 مزرعه دیم به صورت پیمایشی و براساس روش تحلیل مقایسه کارکرد انجام شد. در این مطالعه کلیه اطلاعات مربوط به عملیات مدیریتی، خصوصیات خاک و وضعیت اجتماعی–اقتصادی کشاورزان مشخص و اندازه‌گیری شد. با استفاده از رگرسیون گام به گام، رابطه بین عملکرد و متغیرها مورد بررسی قرار گرفت و میزان خلأ عملکرد جو و عوامل ایجاد کننده آن و همچنین تعیین سهم هر یک از این عوامل در ایجاد خلأ عملکرد برآورد شد. نتایج نشان داد که عملکرد واقعی مزرعه و پتانسیل عملکرد، محاسبه شده با مدل گام به گام به‌ترتیب برابر با 3810 و 5063 کیلوگرم در هکتار و میزان خلأ عملکرد برابر 1253 کیلوگرم در هکتار برآورد شد، که از بین متغیرهای مورد بررسی، چهار متغیر، دفعات کوددهی، میزان فسفر مصرفی، دفعات مصرف قارچ­کش و دفعات مصرف علف­کش، سبب ایجاد خلأ عملکرد جو در منطقه مورد مطالعه شد.