بهینه سازی شرایط استخراج ژلاتین از فلس ماهی سفید

نویسندگان

1 گروه مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد سوادکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، سوادکوه، ایران

3 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی، سبزوار، ایران

4 گروه مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

5 گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.29252/fsct.16.95.10
چکیده

ژلاتین به واسطه داشتن ویژگی­های تکنولوژیکی و عملکردی مناسب، کاربردهای زیادی در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی دارد. فرآورده­های جانبی حاصل از تمیز کردن ماهی، منبع غنی از کلاژن می­باشند. ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و رئولوژیکی ژلاتین یا کلاژن به منبع و نیز شرایط استخراج آن بستگی دارد. روش سطح پاسخ با سه متغییر ورودی به منظور تعیین شرایط بهینه برای استخراج ژلاتین از فلس ماهی سفید Rutilus frisii kutumبه کار گرفته شد. طرح آماری باکس بنکن برای مطالعه اثرات غلظت هیدروکسید سدیم (225/0 – 075/0 مولار)، زمان غوطه­­وری در محلول هیدروکسید سدیم (180-60 دقیقه)، و دمای استخراج (50-30 درجه سانتی گراد) استفاده گردید. ویسکوزیته، قدرت ژلی، و شاخص روشنایی، قرمزی و زردی به عنوان پاسخ انتخاب شدند. نتایج نشان داد که شرایط بهینه برای استخراج ژلاتین، غلظت هیدروکسید سدیم 109/0 مولار، زمان غوطه ­وری 116 دقیقه، و دمای استخراج 38 درجه سانتی­گراد بود. پاسخ­های پیش­بینی شده، شامل ویسکوزیته، قدرت ژلی، شاخص­های روشنایی، قرمزی و زردی به ترتیب 17/2 میلی پاسکال بر ثانیه، 145 گرم، 03/6، 80/6 و 58/38 بودند. روش سطح پاسخ توانست شرایط بهینه استخراج ژلاتین را با مطلوبیت بالا (99/0) تخمین بزند.