اثر تنش خشکی، کود آلی و پتاسیم بر عملکرد کمّی و کیفی دانه و بهره‌وری آب کلزا

نویسندگان

1 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه علمی کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/csrar.2024.450569.1413
چکیده

به منظور بررسی اثر کود آلی و پتاسیم بر عملکرد کمی و کیفی دانه و بهره‎وری آب کلزا در شرایط متفاوت آبیاری، آزمایش مزرعه‎ای در سال زراعی 1402-1401 در دانشگاه پیام نور شادگان به اجرا گذاشته شد. آزمایش به صورت کرت دوبار خرد شده با سه تکرار اجرا گردید که در آن آبیاری (آبیاری کامل و قطع آبیاری در مرحله گلدهی) در کرت اصلی، کود گاوی (صفر، 15 و 30 تن در هکتار) در کرت فرعی و کود پتاسیم (صفر، 75 و 150 کیلوگرم در هکتار) در کرت فرعی فرعی قرار گرفتند. نتایج آزمایش نشان داد که قطع آبیاری باعث کاهش عملکرد دانه (19/6 درصد) شد. قطع آبیاری در مرحله گلدهی، درصد پروتئین دانه کلزا را از 24/2 به 27/6 درصد افزایش داد. با مصرف 30 تن در هکتار کود گاوی، عملکرد دانه 14/1 درصد افزایش یافت. مصرف کود گاوی باعث بهبود درصد و عملکرد روغن (به ترتیب 10/4 و 24/2 درصد) شد ولی درصد پروتئین دانه کلزا با مصرف 15 و 30 تن در هکتار کود گاوی به ترتیب 5/5 و 10/5 درصد کاهش یافت. با مصرف 150 کیلوگرم در هکتار پتاسیم، عملکرد دانه 20/5 درصد بهبود یافت. درصد و عملکرد روغن در واکنش به پتاسیم افزایش یافت (به ترتیب 4/3 و 25/8 درصد). بیشترین بهره‎وری آب با تنش خشکی و مصرف 30 تن در هکتار کود گاوی به دست آمد. در شرایط آبیاری کامل، کلزا کمترین میزان بهره‎وری آب را داشت. استفاده از کود گاوی نیز نتوانست بهره‎وری آب را بهبود ببخشد اما مصرف 150 کیلوگرم در هکتار پتاسیم، بهره‎وری آب را 22/3 درصد بهبود بخشید.